Tsjechische coalitie valt uit elkaar

De coalitie van de Tsjechische premier Stanislav Gross is gisteren uiteengevallen, als gevolg van financiële affaires rondom de familie Gross. Daarmee is Gross zijn meerderheid van één zetel in het parlement kwijt.

De premier wil verder met een minderheidsregering, maar moet eerst morgen een motie van wantrouwen zien te overleven.

De Tsjechische christen-democraten (KDU-ČSL) besloten gisteren na spoedberaad om uit de coalitie met de sociaal-democraten (ČSSD) van Gross te stappen. De drie KDU-ministers in de regering (Buitenlandse Zaken, Milieu, Transport) dienen vandaag hun ontslag in. Een derde coalitiepartner, de Vrijheidsunie, heeft eerder gezegd te zullen opstappen als de christen-democraten dat doen.

Een verzoek van Gross, eerder op de dag, om de christen-democraten tijdens hun speciaal belegde vergadering toe te spreken werd afgewezen door KDU-leider Miroslav Kalousek. ,,De christen-democraten hebben gehandeld met het doel de coalitie te vernietigen'', zei een woordvoerder van Gross gisteren. De KDU heeft partijgenoten in het parlement opgeroepen om morgen tegen Gross te stemmen. Kalousek: ,,De premier heeft niet geaarzeld om de betrouwbaarheid van de democratie in gijzeling te nemen met zijn persoonlijke problemen.''

Het lot van Gross als premier ligt nu in de handen van de communistische partij (KSČM), die sinds 1989 de status van paria heeft. De ČSSD riep de communisten gisteren op om Gross te steunen. Vervroegde verkiezingen zullen vrijwel zeker worden gewonnen door de oppositionele liberalen (ODS) ,,en dat vertegenwoordigt een reëel risico van de liquidatie van de sociale staat'', aldus een brief aan de communisten van sociaal-democratische parlementariërs.

De crisis escaleerde afgelopen weekeinde, toen de ČSSD opnieuw het vertrouwen uitsprak in Gross. De christen-democraten zouden met een nieuwe premier aan het hoofd bereid zijn geweest om de huidige coalitie voort te zetten. Kalousek zei gisteren dit nog steeds als beste oplossing te zien voor de crisis.

De breuk in de coalitie is ontstaan door onduidelijkheid over de financiën van de familie Gross. Het zijn vooral de vastgoedinvesteringen van Šárka Gross, de vrouw van de premier, die de wrevel van de KDU hebben gewekt. Mevrouw Gross zou in zee zijn gegaan met een louche zakenpartner. Gross heeft zijn excuses aangeboden voor zijn aanvankelijke onwil om openheid van zaken te geven. Hij heeft beterschap beloofd, maar de KDU vindt hem niet langer geloofwaardig.