Schiavo-zaak verdeelt conservatief Amerika

Conservatieven verwijten president Bush en het Congres in de zaak-Schiavo dat zij zich bemoeien met een private kwestie.

Het nu onvermijdelijk lijkende einde van Terri Schiavo, de Amerikaanse comapatiënte die sinds dertien dagen niet meer kunstmatig wordt gevoed, heeft verdeeldheid in conservatieve kring aan het licht gebracht. Pogingen van politici om in te grijpen met het oog op de christelijk-conservatieve achterban hebben averechts gewerkt.

Die conclusies werden gisteren versterkt toen een notoir conservatieve rechter in het Hof van Beroep in Atlanta zware kritiek uitte op president Bush en andere Republikeinse politici. Rechter Stanley Birch sprak zich uit naar aanleiding van een laatste (opnieuw mislukte) juridische poging van de ouders van Terri het leven van hun dochter te redden. Zij menen dat met fysiotherapie het leven van de sinds 1990 in permanente vegetatieve toestand verkerende Terri waardig kan zijn. Haar echtgenoot meent dat zij vroeger heeft gezegd onder dergelijke omstandigheden niet te willen leven.

Volgens de rechter zijn de recente bemoeienissen van de wetgever, zowel op het niveau van de staat Florida waar Schiavo woont, als op federaal niveau in Washington, inbreuken op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. ,,Wanneer de politieke emoties van de uitvoerende en de wetgevende machten leiden tot gedrag dat in strijd is met de strekking van de Grondwet, dan is het de taak van de rechterlijke macht in te grijpen.''

De ongebruikelijke tirade van de rechter is maar één teken dat conservatieven in de Verenigde Staten verdeeld zijn over het activisme van president Bush, zijn broer Jeb, gouverneur van Florida, en de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden in Washington DC. Uit een opiniepeiling blijkt dat het Amerikaanse volk de noodwetgeving en andere pogingen van politici om Schiavo in leven te houden niet op prijs stelt.

In een opinieartikel in The New York Times beschuldigde de Republikeinse oud-VN-ambassadeur ds. John Danforth de leiders van de Republikeinen ervan de ,,partij in de politieke arm van conservatieve christenen'' te hebben veranderd.

Conservatieven van diverse pluimage beseffen dat de coalitie die Bush opnieuw naar het Witte Huis heeft gedragen uiteenlopende achtergronden heeft. De christelijke conservatieven, wier miljoenenopkomst in november voor de overwinning zorgde, verwijten George W. en Jeb Bush dat zij niet meer hebben gedaan om Terri te redden.

`Libertarians', conservatieven die vooral streven naar minimale overheidsinvloed en fiscale zuiverheid, hebben echter vol afschuw gezien hoe hier de wetgever, met steun van de uitvoerende macht, een private kwestie op overheidsbureaus deed belanden, eerst in Florida en daarna in Washington. Een schending van het federalisme waar zij zo sterk aan hechten. Door een regering die ook al de overheid deed groeien en al doende het begrotingstekort uit de hand liet lopen.

Jesse Jackson, de Afrikaans-Amerikaanse dominee die ooit hoopte de mantel van Martin Luther King te kunnen dragen, kwam ter elfder ure de familie van Terri Schiavo bijstaan. Hoewel hij Democraat is, die hoopte presidentskandidaat te worden, symboliseert deze steun niet dat `de Democraten' verdeeld zijn of `pro life' zijn geworden. Door niets te zeggen gaven zij de Republikeinen ruim baan met hun politisering van de zaak de grenzen van de conservatieve almacht te verkennen.