Phillip Cocu, rustpunt in een onrustig elftal

Phillip Cocu (34) was tegen Armenië het enige rustpunt in het Nederlands elftal. De PSV-routinier gaf de slimste passes en leed amper balverlies.

,,Jazeker'', antwoordde Marco van Basten op de vraag of Phillip Cocu aanspraak maakt op de aanvoerdersband. Na het wegvallen van Edgar Davids benoemde de bondscoach doelman Edwin van der Sar tot captain van Oranje. Zijn voorkeur bleef uitgaan naar een veldspeler, die zich dichter in de buurt van zijn ploeggenoten bevindt. Door het volledige herstel van de zieke en geblesseerde Cocu kan Van Basten zijn zin nu doordrijven.

Verderop in de catacomben van het PSV-stadion ontweek de 34-jarige uitblinker de vraag of hij aanvoerder wordt, zoals in voorgaande jaren wanneer de afgezwaaide Frank de Boer werd gewisseld. ,,Daar houd ik me niet mee bezig'', liet Cocu weten. ,,Mijn spel zal er niet door veranderen. Ik geef sowieso veel aanwijzingen.'' Na enig aandringen: ,,Het is natuurlijk een eer die band te dragen.''

Cocu, de stille leider, bleef tegen Armenië als een van de weinigen letterlijk en figuurlijk overeind. De grasmat werd door de regen steeds drassiger. Nee, hij had zijn ploeggenoten niet geadviseerd in hun keuze voor het juiste schoeisel. ,,Iedereen is oud en wijs genoeg dat zelf uit te zoeken. Ik neem aan dat ze ook lange pinnen hebben gekozen. Waarom zij uitgleden, moet je hun vragen.''

De meeste spelers verklaarden hun slechte spel door het gladde veld. De bondscoach wilde van geen excuses weten. Hij was na afloop vol lof over zijn routinier, die na maandenlang fysiek ongemak een basisplaats heeft afgedwongen en daardoor aanvoerder kan worden. Van Basten: ,,Phillip weet hoe hij het spel moet verdelen. Hij heeft gevoel voor de juiste posities. Hij bewaakt het evenwicht op het middenveld.''

Linkshalf Cocu was het enige rustpunt in een onrustig spelend elftal, dat te weinig geduld betrachtte. Druk gesticulerend probeerde hij zijn opgejaagde ploeggenoten in bedwang te houden. Het verschil in ervaring én voetbalintelligentie vertaalde zich in het aantal foute dieptepasses. Denny Landzaat (centrale middenvelder van AZ) en Mark van Bommel (rechtshalf van PSV) leden veel balverlies. Daardoor stokte het aanvalsspel en creëerde Oranje weinig kansen tegen de voetbaldreumes uit de Kaukasus.

,,We waren niet zorgvuldig genoeg'', wist Cocu na afloop. ,,De laatste bal viel vaak net verkeerd. Daardoor viel de score zo laag uit. Ik heb de jongens geprobeerd in toom te houden. Tegen zo'n verdedigende ploeg als Armenië moet je soms even gas terugnemen, om de nauwkeurigheid niet uit het oog te verliezen. Het is ook een kwestie van automatismen. We kunnen elkaar nog niet blindelings vinden. Zoiets moet groeien.''

Ondanks het schijnbare gebrek aan creativiteit bij het verjongde Oranje ziet Cocu genoeg lichtpuntjes. ,,De gretigheid straalt er van af, dat is een pluspunt. Bij balverlies wil iedereen de fout van een ander meteen herstellen. Dan wordt er fantastisch geknokt, echt een wapen. Bij balbezit zie ik ook genoeg kwaliteiten. Alleen schort er nog wat aan de omschakeling. Het luistert heel nauw waar en wanneer je het tempo omschroeft.''

Cocu, de vleesgeworden controleur, speelde zijn 89ste interland. Hij debuteerde op 24 april 1996 in een oefenduel tegen Duitsland. Sindsdien was de gewezen linksbuiten van AZ en Vitesse bijna altijd zeker van een basisplaats in Oranje. Net als bij PSV en FC Barcelona speelde hij afwisselend als middenvelder of als centrale verdediger. Een probeersel als linksback pakte twee jaar geleden in Praag verkeerd uit. In het EK-kwalificatieduel tegen Tsjechië werd hij toen aan alle kanten voorbijgelopen. Als back mist hij start- en loopsnelheid.

Afgelopen zomer, na zijn vrijwillige terugkeer uit Barcelona naar PSV, kreeg de chronische longpatiënt Cocu last van allerlei kwaaltjes. Verwend door de Catalaanse zon moest zijn lichaam wennen aan de Hollandse vochtigheid. Na een eerdere longontsteking raakte tijdens de winterstop een kaakholte ontstoken. Hij kreeg ook last van kleine spierblessures en was vorig week net op tijd hersteld voor de interland tegen Roemenië. Cocu, gepokt en gemazeld, werkte in het trainingskamp zijn eigen herstelprogramma af. Ondertussen analyseerde hij in het spelershotel met de bondscoach tot in detail de videobanden van de twee Oost-Europese tegenstanders.

In Boekarest scoorde hij binnen een minuut met een kopbal, zoals hij in Eindhoven ook veel gevaar stichtte in de lucht. Net als bij PSV was hij van grote waarde bij Oranje. Over zijn broze gezondheid hoeven we ons geen zorgen te maken. ,,Je hebt gezien hoe fit ik ben'', lachte Phillip Cocu bij het verlaten van het stadion.

captain van Oranje