Oud-directeur Ex ontstemd over kritiek

Sjarel Ex, voormalig directeur van het Centraal Museum is ,,zeer ontstemd'' over het voorstel van de Utrechtse cultuurwethouder Toon Gispen (Leefbaar Utrecht) om delen van de collectie van het museum te verkopen om zo het gat in de begroting te dichten. Ex, tegenwoordig directeur van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, zegt zich zorgen te maken over het effect van dergelijke ,,populistische'' uitlatingen. Vorige week werd bekend dat het Utrechtse museum kampt met een tekort van 1.371.000 euro. Dat zou mede ontstaan zijn in 2002 en 2003, toen Ex nog directeur was.

Ex voelt zich in ,,zijn goede naam en eer'' aangetast door het kritische rapport dat vorige week verscheen over de bedrijfsvoering van het Centraal Museum. Volgens het onderzoek, uitgevoerd door Floris de Gelder in opdracht van wethouder Gispen, was er in het Centraal Museum ,,weinig discipline om begrotingen te halen en te bewaken''. Ex zegt nu dat de tekorten op de jaarrekeningen van 2002 en 2003 waren goedgekeurd door de gemeenteraad. ,,Toen ik het museum in 2004 verliet, heb ik een sluitende begroting achtergelaten.''

,,De kwaliteit van het museum staat niet ter discussie'', zegt Gispen, die toegeeft dat Ex het ,,op zich goed'' heeft gedaan. ,,Maar'', zegt Gispen, ,,het is niet zo dat de problemen pas na zijn vertrek zijn ontstaan.

In het rapport staan diverse voorstellen voor mogelijke besparingen, zoals het schrappen van de functie Hoofd Presentatie, het verminderen van het aantal exposities en het opzeggen van de verzekering voor de eigen collectie. Ook het voorstel om weer entree te gaan heffen voor kinderen onder de twaalf jaar vindt Ex ,,merkwaardig''. ,,Naar mijn idee moet je als museum juist de jeugd aan je binden.''

Het rapport noemt Ex ,,technisch''. ,,Het is alsof het over een koekjesfabriek gaat, het zegt niets over de inhoud. Wat mij persoonlijk erg raakt is dat de wethouder niet rept over de 37 miljoen euro aan sponsorgelden die tijdens mijn directeurschap zijn binnengehaald. Dat is geld dat de gemeente cadeau heeft gekregen van anderen. De vierde stad van het land heeft nu een bloeiend museum.''

Gispen: ,,Door Ex' opvolgster, waarnemend directeur Ida van Zijl, is toch nog 950.000 euro aan sponsorgeld binnengehaald, hoewel er geen grote aansprekende tentoonstellingen waren in die periode.'' Gispen zegt dat hij in 2004, direct na het vetrek van Ex, maatregelen heeft genomen omdat er een structureel tekort dreigde te ontstaan. Zo is de huur van freelancers gestopt, zijn verliesgevende activiteiten geschrapt en zijn er geen nieuwe aankopen gedaan. Gispen: ,,Door die bezuinigingen is het dreigende tekort over 2004 van vijf euroton teruggedrongen naar drie euroton. Ik verwacht dat we voor 2005 op nul of zelfs licht positief eindigen. Die maatregelen waren dus noodzakelijk. De toekomst ziet er nu weer redelijk zonnig uit.''

Ex rekent het de gemeente Utrecht aan dat zij niet meer in het museum wil investeren. ,,De gemeente wil voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Jarenlang werd de museumstaf op een soort `mission impossible' gestuurd. We hadden krankzinnig weinig middelen, toch zijn er mooie aankopen gedaan. Door zo'n rapport wordt alleen maar weer het idee bevestigd dat de cultuursector uit budgetoverschrijders bestaat.''