Naar twee tv-netten

In 2008 moeten er maar twee publieke televisienetten overblijven. Eén algemeen net en één verdiepend net. Op de netten hoort geen reclame.

Dat schrijft de Raad voor Cultuur in een advies in opdracht van staatssecretaris Van der Laan (Media, D66). De raad vindt ook dat de overheidsbijdrage aan de publieke omroep omhoog moet. Het extra geld moet besteed worden aan onder meer film en drama.

Nederlanders betalen via de belasting 45 euro per jaar aan de publieke omroep. In Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is dat veel meer, tot honderd euro per inwoner, zo berekende het Sociaal en Cultureel Planbureau onlangs. Omroepverenigingen moeten zich omvormen tot commerciële productiehuizen.

Naast de twee televisiekanalen kan de publieke omroep ook digitale themakanalen ontwikkelen. Bijvoorbeeld een kanaal dat zich specifiek richt op kinderen. Volgens de Raad schiet de huidige organisatievorm op fundamentele punten te kort. De omroepverenigingen zijn geen afspiegeling van de Nederlandse samenleving en de huidige organisatievorm is ,,onwerkbaar'', aldus G. Hulshof, lid van de Raad.

De raad onderschrijft de analyse van staatssecretaris Van der Laan dat amusement geen kerntaak van de publieke omroep dient te zijn. De nieuwe publieke omroeporganisatie moet zich richten op nieuws, opinie en achtergrond alsmede kunst en cultuur. In het advies bepleit de raad een overgangsregeling voor de omroepverenigingen. Zij moeten in staat worden gesteld zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Zij kunnen bijvoorbeeld een aflopende afnamegarantie voor programma's krijgen.

De nieuwe publieke omroep moet zich verantwoorden door middel van prestatiecontracten met de overheid, naar Belgisch voorbeeld.

Verder adviseert de raad om één fonds in te stellen dat geld verdeelt voor de ontwikkeling van vernieuwende programma's. Volgens de Raad voor Cultuur moeten bestaande stimuleringsfondsen opgaan in zo'n nieuw fonds.

Op de radio moet de publieke omroep één nieuwszender hebben en zeker twee muziekzenders, waarvan één klassieke muziek, jazz en wereldmuziek uitzendt en de andere popmuziek.

Het advies van de Raad voor Cultuur gaat veel verder dan de afspraken over de publieke omroep die in het zogenoemde paasakkoord zijn vastgelegd. Voorzitter van de Raad voor Cultuur is Winnie Sorgdrager, oud-minister van Justitie voor D66. Zij is zaterdag voorzitter van het D66-congres waarop partijleden stemmen over dat akkoord. Sorgdrager wil zich als voorzitter onthouden van uitspraken over het akkoord. Wel noemt zij de afspraken over de omroepen daarin ,,een eerste stap''. En zij zegt ook: ,,De raad wil veel verder gaan.''

Mediaraadslid Gerard Hulshof uitte vanmorgen wel kritiek op het akkoord. Daarin staat dat de centrale raad van bestuur van de publieke omroep volledige zeggenschap krijgt over de programmering. Maar er staat ook dat omroepverenigingen volledig autonoom zijn in het maken van programma's. Die tegenstrijdigheid kan voor een ,,volledig krachteloos'' bestuur zorgen, aldus Hulshof.

Sorgdrager hoopt dat het advies nog van invloed is op de discussie over de toekomst van de publieke omroep. ,,Het paasakkoord is een akkoord op hoofdlijnen. Er kan nog veel gebeuren voor er een wet is.'' Half mei presenteert staatssecretaris Van der Laan haar visie op de toekomst van het omroepbestel.

hoofdartikel pagina 9