Het beeld (Gerectificeerd)

,,We wilden er zo graag wat aan doen, maar we wisten niet hoe'', zegt oprichter en lijsttrekker Hans van Mierlo off screen, terwijl hij zwijgend en recht in de camera kijkend over de gracht loopt. Het filmpje voor de verkiezingen van 1967, dat D66 in een klap zeven zetels bezorgde, moet zo ongeveer het meest aangevraagde item zijn uit de omroeparchieven. Het wonderlijke is dat het nog steeds werkt.

Claudia de Breij bekende gisteravond in VARA Live dat haar dag lekker was begonnen, toen ze de jonge Van Mierlo bij de ontbijttelevisie zag lopen. Direct daarna haalde Netwerk (NCRV) het filmpje weer van stal, en stak de nonchalance van destijds opnieuw prettig af tegen de geharnaste, te veel gretigheid verradende charme van Boris Dittrich. Maar nog erger zijn de champagne drinkende jonge Democraten, die staatsrechtelijke vernieuwing maar een ouderwets thema vinden, omdat ze van nature het liefst gewoon doorregeren met CDA en VVD. Hun voorganger heet Agaath Telleman, de voorzitter van de D66-afdeling Amsterdam, en ze is dezer dagen bijna even vaak in beeld als Van Mierlo.

,,Iemand die zegt: `daar ben ik te jong voor', die is gek'', beweerde de veteraan gisteren in Nova over de critici van de staatsrechtelijke vernieuwing. In een glashelder betoog legde Van Mierlo (73) het nog één keer overtuigend uit. Dat je vroeger zuilen had, die het volk verbonden in een informele democratie en dat je eens in de vier jaar alleen maar hoefde te stemmen om de zuil zo dik mogelijk te maken, waarna de vakbonden, omroepen en de rest van het middenveld de macht verdeelden. Dat de opstand van de jaren zestig een einde maakte aan de verzuiling, maar er geen formele democratie voor in de plaats bracht. De oude structuren (benoemde burgemeesters, omroepvoorzitters, torentjesoverleg) bleven intact, het electoraat werd ontredderd, de natie versplinterde. Het logische alternatief is de kiezer alsnog bij het bestuur betrekken, omdat hij anders zo apathisch en verbitterd kan raken als een tiener in Uden.

De Tellemannetjes en diverse Borisjes graven hun eigen graf als ze niet luisteren naar Van Mierlo en de andere D66-prominenten, die een fusie op termijn met de VVD vrezen. Als het congres zaterdag instemt met het paasakkoord, zullen er veel meer kiezers weglopen dan wanneer de partij de rug recht houdt, en niet andersom, zoals allerlei politieke analisten voorspellen. Ook uit verschillende opiniepeilingen (NOS Journaal, Barend & Van Dorp) bleek gisteren dat er meer populaire steun is voor de lijn van Van Mierlo dan voor die van Dittrich.

Van de oude mannen uit de jaren zestig doet ook de Amerikaanse filmer Frederick Wiseman (75) het nog uitstekend. Er was een tijd dat de VPRO al zijn documentaires integraal uitzond. Nu moet je naar Canvas voor een door de rubriek Bewogen leven tot de helft ingekorte bewerking van Domestic Violence (2001). Wisemans analyse van huiselijk geweld in Tampa, Florida, neemt alle tijd om politie, daders, slachtoffers, intakes en therapiesessies in opvanghuizen te laten zien. Zo maak je een goede documentaire, zonder marktwerking.

Rectificatie

In de rubriek Het Beeld (31 maart, pagina 25) wordt de voorzitter van de D66-afdeling Amsterdam Agaath Telleman genoemd. Ze heet Ageeth Telleman .