Europact zal weer worden geschonden

Duitsland en Frankrijk zullen ook dit jaar de grenzen van het Stabiliteitspact voor de euro overschrijden, ondanks de recente versoepeling ervan. Dat zeggen tien economische onderzoeksinstituten in de EU.

De tien instituten, waaronder het Centraal Planbureau in Nederland, hebben hun krachten gebundeld onder de naam Euroframe. In opdracht van de Europese Commissie hebben zij een gezamenlijke prognose gemaakt van de economie in de landen die de euro als munt gebruiken. De Commissie komt volgende maand met eigen, gezaghebbende, ramingen.

In het rapport van Euroframe, vandaag in Londen gepresenteerd, stellen de Europese onderzoeksinstituten dat de gemiddelde groei in de twaalf landen van de euro dit jaar 1,5 procent zal bedragen en in 2006 2 procent. Dat is een verlaging ten opzichte van voorgaande ramingen door de Commissie. Die zal volgens economen zelf ook met lagere ramingen komen.

In de discussie over het Stabiliteits- en Groeipact is uitgegaan van een optimistischer aanname: respectievelijk 2,3 procent voor 2005 en 2,4 voor 2006. Een lagere economische groei maakt het met name voor Frankrijk en Duitsland moeilijker te voldoen aan het Pact.

Beide landen hebben in 2004 het maximaal toegestane begrotingstekort van 3 procent van het bruto binnenlands product overschreden en zullen dat volgens Euroframe weer doen: Duitsland met een tekort van 3,5 procent in 2005 en 3,3 procent in 2006 bij ongewijzigd beleid. Voor Frankrijk verwacht Euroframe tekorten van 3,1 en 3,0 procent dit en volgend jaar. Beide landen hebben toegezegd hun tekorten dit jaar net onder de 3 procent te zullen houden.

Op hun voorjaarstop vorige week besloten regeringsleiders en staatshoofden van de Europese Unie tot een versoepeling van het Stabiliteitspact. Het Pact vormt de basis voor het gebruik van de euro, maar over de interpretatie ervan waren de deelnemende landen het niet eens tot de ministers van Financiën kort voor de top een akkoord wisten te bereiken over aanpassing ervan.

Ook de economische onderzoeksinstituten van Euroframe blijken onderling verdeeld over de versoepeling van het Pact. Het vandaag verschenen rapport presenteert dan ook twee verschillende visies op de recente aanpassing. Naast bezorgdheid enerzijds over verminderde budgettaire discipline, wordt anderzijds ook uiting gegeven aan spijt dat in het gewijzigde Pact de grens van 3 procent is gehandhaafd en geen ruimte wordt geboden aan eigen begrotingsbeleid van de lidstaten.

Kritici van het aangepaste Pact binnen Euroframe, onder wie onderzoekers van het CPB, betwijfelen of het de landen met een excessief begrotingstekort in tijden van economische voorspoed zal lukken het tekort voldoende terug te dringen. Zij wijzen erop dat dit verder zal worden bemoeilijkt doordat de verwachting over de economische groei in met name Frankrijk en Duitsland verder naar beneden moet worden bijgesteld.

De voorstanders van de versoepeling, onder wie Duitse en Franse economen, waarschuwen ervoor dat het Stabiliteits- en Groeipact een bron van spanningen in Europa zal blijven.