Wat milkshake écht betekent in popmuziek

Eufemismen Wie over eten zingt, heeft het vaak over seks. Het gaat niet alleen over de smaak van worstjes, cake, watermeloen of milkshake.

In ‘My Kitchen Man’ bespreekt Bessie Smith onomwonden de kwaliteiten van haar kitchen man. Hoe zijn jelly roll ‘nice and hot’ is. „Never fails to touch the spot.” Zijn frankfurters zijn o zo lekker. Er is de frase waarin ze vertelt hoe die jongen venusschelpjes openmaken kan. En niemand anders haar ‘ham’ mag aanraken.

Al in 1929 waren ze niet te missen: culinaire toespelingen in liedjes. Met haar directe liedjes brak populaire en succesvole bluesvertolkster Bessie Smith in het begin van de twintigste eeuw de seksuele cultuur open in de tot dan toe meer behouden blues die repte over onderdrukking, economische zorgen en relationele problemen. ‘The Empress of the Blues’, geboren in 1894, had ruwe passie en een onbevreesde directheid die aantrok: seks, geweld, hints naar affaires. Zwart én blank publiek viel ervoor.

„Come on-a my house, my house, I’m-a gonna give you apple and a plum and an apricot or two, ah!”, zong ook Rosemary Clooney in 1951 in ‘Come On-A My House’. Aanvankelijk werd het vertolkt in het theaterstuk The Son, maar het werd pas een grote hit toen Clooney het zong. Tegen haar wil overigens – ze háátte het liedje. Orkestleider Mitch Miller, met wiens band ze het opnam, stelde haar voor een ultimatum: zingen of ontslagen worden. In een interview zei Clooney later in de opnames dat ze de haat in haar stem terug kon horen.

Julie London zette haar versie van ‘Come On-A My House’ in 1959 veel zwoeler aan. De Nederlandse Sherry Dyanne zingt een van de leukste versies die ik ken.

Cunnilingus

Voedsel als metafoor voor seks. Popliedjes staan er bol van, lopen over van gastronomische fantasieën, de ene wat directer dan de ander, tot aan het absurde af. Ging de grote zomerhit ‘Cake by the Ocean’ van het kwartet DNCE met ex-Disney-zanger Joe Jonas nog braafjes over de suggestie van seks op het strand („Ah ya ya ya ya, I keep on hoping we’ll eat cake by the ocean”), r&b-zangeres Rihanna is er een stuk duidelijker over in haar ‘Birthday cake’. Ze is niet eens jarig, maar toch is er taart en rapper Chris Brown mag het glazuur eraf likken.

R&b-ster R. Kelly was er klaar voor in ‘Sex In The Kitchen’. „Girl, I’m ready to toss your salad.”

Wellustig en hongerig zingen over eten; het is een beproefde succesmethode. Consumptie is juicy en gedetailleerd te beschrijven en de visualisering kan sensueel en prikkelend werken. Afrodiserende middelen komen ruimschoots terug in rapteksten, soulliedjes of ja, rock. Vanzelfsprekend is dat minnaars elkaar overgieten met champagne. Onvermijdelijk is dat ze oesters eten – prikkel voor de geest, de zinnen en de liefde.

Andere levensmiddelen boffen al met hun erotische vormen of associaties. Perziken (Snoop Dogg: ‘Peaches N Cream’), abrikozen, asperges, paling en kreeft. De ‘Raspberry Swirl’ is het eufemisme van zangeres Tori Amos voor cunnilingus. En natuurlijk regent het snoep (lolly’s) en suiker; mierzoete verleiding vind je in de ‘Candy Shop’ (50 Cent). Def Leppard wilde ‘in de naam van liefde’ suiker over zich heen. En Nina Simone verlangde naar ‘sugar in haar bowl’.

Niet elk product is meteen herkenbaar. Bij haar ‘Milkshake’ maakte soulzangeres Kelis een videoclip vol bouncende billen, overstromende milkshakebekers en lippen rond kersen, maar waar ze naar hint is aanleiding voor speculatie: op aftrekken, orale seks of op het schudden van haar borsten? Zelf houdt ze het op de vrouwelijke presentatie: „A woman’s body and the way she carries it.”

De keuken is de plek van vele geneugten. Niet alleen valt er veel klaar te maken, ook is de keuken met aanrecht of kookeiland op heuphoogte een spannend decor. R&b-ster R. Kelly was er klaar voor in ‘Sex In The Kitchen’ (2005). „Girl, I’m ready to toss your salad.” Duidelijk.

En ook Beyoncé liet er in ‘Drunk in Love’, een stomend duet met echtgenoot Jay Z, geen twijfel over bestaan: bedwelmd door drank en liefde was het een wilde nacht geweest in de keuken. De watermeloen in de tekst refereert aan veel: watermeloen als afrodisiacum, als metafoor voor sperma en als drankje dat door haar is uitgebracht.

De lekkere playlist van NRC op Spotify. De tekst gaat er onder verder.

Sommigen slaan door met bevroren voedsel. IJs, oké. Maar rapper Young Jeezy heeft het in ‘Put On’ over vissticks binnenin, met tartaarsaus erbuiten. Houd maar op. Ook veel te zien: de verheerlijking van cereals, oftewel ontbijtgranen, al dan niet overgoten met melk. Er zijn er die hun ontbijt dan misschien meteen willen overslaan, zoals Prince destijds (‘Breakfast Can Wait’), het kommetje graan in de ochtend werd een stimulerend zinnebeeld in liedjes als ‘Milky Cereal’ van rapper LL Cool J die er dubbelzinnig maar wat graag ‘zijn lepel insteekt’. Het melige ‘Milk & Cereal’ van G. Love & Special Sauce mengde zich daar weinig erotisch tussen.

Is er dan bij voedsel in songs altijd sprake van een seksuele hint? Zeker niet. De dode garnalen die bluesgitarist Robert Johnson in zijn ‘Dead Shrimp Blues’ opdiende waren bepaald niet lustopwekkend. En soms gaat het gewoon over niet te versmaden lekkers zoals coconut fudge of nougat. Zoals bijvoorbeeld in ‘Savoy Truffle’ van The Beatles. George Harrison vond zijn inspiratie in een doosje bonbons en stipte meteen de chocoladeverslaving van vriend Eric Clapton aan. Die had enkele tanden moeten laten trekken. „But you’ll have to have them all pulled out after the Savoy Truffle.” Hm, behoorlijke moodkiller.

Zoute ballen

Tot slot, de grappige associatie. Want wie kon het duivels lekkere soulnummer ‘Chocolate Salty Balls’ van Isaac Hayes weerstaan? Bij de culinaire creatie van de stripkok in animatieserie South Park, aan wie de soulman zijn zware stem gaf, was het allemaal heerlijk logisch. Het langzaam opnoemen van de smeuïge ingrediënten. Twee theelepels kaneel. Twee of drie eiwitten. Gesmolten boter. De gesmolten chocola. Brandy. Suiker, vanille. Hoe het allemaal in een kom moest (schatje), en met een houten lepel gemengd. Dat je die later niet vergat af te likken. Tasty. Maar dan het refrein. „Suck on my chocolate salty balls. Stick em in your mouth and suck em.” Geestig hoe het publiek bij een concert van Isaac Hayes op festival Glastonbury licht geneerd en ongemakkelijk meezong.