Eerbiedwaardige wijn

Wijn van vijfhonderd euro de fles? Nicolaas Klei, auteur van de `Supermarktwijngids' bezocht gisteren de wijnveiling bij Christie's in Amsterdam.

Christie's Amsterdam veilt slechts drie, vier keer per jaar wijn, maar de ontluikende wijnliefhebber beleeft er zeker maanden plezier aan. Langer zelfs, want de herinneringen die ik na ruim twintig jaar rijping nu opentrek smaken nog opperbest. Beetje jeugdsentiment erbij, heerlijk.

Het begint met Christie's binnenlopen en langs de neus weg te vragen of de wijncatalogus er al is. Je weet dat dat nog niet zo is, en dat je het volgende week weer mag vragen. Is de wijncatalogus er al? Achteloos, alsof je straks net zoveel gaat kopen als Roald Dahl, die een wijnglijbaan op z'n keldertrap had laten maken om al die kisten grand cru zo naar beneden te laten sjezen.

Als de catalogus binnen is, ben ik ineens op elk college present. Notarieel, staats, strafprocesrecht, steeds komt per ongeluk die catalogus mee de tas uit. Ja, wijnveiling binnenkort. Even kijken of er wat interessants bijzit. Tijdens pauzes blaten we als proefclub honderduit. Lieve god van de wijn, wat moeten we onuitstaanbaar zijn geweest.

Dan komt de dag. Of we wat gaan kopen is nog maar de vraag. Eén keer heb ik vier dozijn vief bejaarde sizzano gekocht, een obscuur en daardoor goedkoop achterneefje van beroemdheden barolo en barbaresco. Zes piek de fles, inclusief de bijna achttien procent opgeld, de buyers premium, dat voor velen onverwachte percentage dat je ook nog kwijt bent aan je koopje waarvoor je toch wat boven je maximum had geboden. Verder kochten we hooguit af en toe een gemengd dozijn. Bij nummer 335 van de veiling gister hadden we waarschijnlijk wel voorzichtig ons nummertje opgestoken. Mouton-Rothschild en Dom Pérignon 1990, corton-charlemagne van Bonneau du Martray, waar prins Bernhard zo dol op was, plus nog wat interessant los goed. Veertien flessen bij elkaar, goed voer voor proeverijen.

Proeven, daar ging het om. Kijken, niet kopen. Voor de veiling trekt Christie's wat flessen open. De pre-sale tasting. Niet het grote werk; kleinere châteaux, minder populaire jaren. Maar wel oud. Iedere importeur geeft proeverijen. Om niks, of voor een schijntje dat zelfs een berooide student kan opbrengen. Alleen, dat zijn jonge wijnen. Terwijl wijn oud moest zijn, dacht ik, in de greep van de valse verleiding van in spinrag gehulde romantiek.

En dat biedt Christie's. Wijnen die in a well-kept private cellar decennia hebben gewacht op de komst van de kurkentrek-ker. Wijzer geworden weet ik dat nog geen promillage van alle wijn lekkerder wordt met de jaren, dat mijn hart qua wijn hoe dan ook meer uitgaat naar frivole jeugd dan wijze ouderdom, maar ik geef toe, het blijft moeilijk te weerstaan, zo'n vintage port, believed early 19th century, in hand blown bottle, madeira's uit 1834, 1835 en 1861, een bordeaux (château Carbonnieux) uit 1928 in a mixed half-dozen, of vier flessen believed Pétrus, believed vintage 1949.

Toch, ik heb niet geboden gisteren. Die geur van geld, vroeger zo verleidelijk, staat me nu tegen. Ik weet dat wijn een product is dat verkocht moet worden, in de markt gezet, gepromoot. Dat bevlogen wijnboeren meer fictie dan feit zijn – al ken ik gelukkig veel vrolijke fictie. En ik zie hier bij Christie's ook oprechte liefhebbers in de zaal zitten. Enthousiaste proefclubjes, de bevriende sommelier die nu al weet welke gasten hij plezier gaat doen met zijn koopjes, gedreven wijnwinkeliers.

Niettemin, dit is de harde wereld van de wetten van de economie. Die fles van vijfhonderd euro die wordt afgehamerd is niet honderd keer zo lekker als een omfietswijn uit de supermarkt. Je betaalt voor naam, zeldzaamheid, eerbiedwaardige ouderdom. It's the economy, boozer. Ik herinner me de veiling na Zwarte Maandag in 1987. De economiestudent van m'n proefclub becijferde vol ontzag hoe talloos veel miljoenen de aanwezigen eergister op de beurs hadden zien verdampen. Er werd niet minder enthousiast gekocht. Nu de aandelen een kwart waren gezakt, was wijn hopelijk een lucratiever belegging. Klopt: als dat misgaat, kun je je verdriet altijd nog luxe verdrinken.

Of nog beter: met plezier opdrinken. Want daar is wijn voor bedoeld. Niet naar kijken in kelders, maar de kurkentrekker erin en de glazen vol. Wijsheid komt met de jaren. Of zou het gewoon de naderende ouderdom zijn, dat ik m'n wijn steeds jonger wil?

Op 7 juni, 7 september en 1 december zijn er weer wijnveilingen bij Christie's.