Akajev mag niet terug naar Kirgizië

De interim-leiders van Kirgizië willen dat de vorige week verdreven president Askar Akajev voorlopig niet naar Kirgizië terugkeert omdat dat massale onrust zou veroorzaken.

Dat heeft gisteren interim-president Koermanbek Bakijev gezegd op de Kirgizische televisie. De massale onrust die Akajevs terugkeer zou veroorzaken, zei hij, ,,zou tot niets goeds leiden''. ,,Ik geloof dat zijn terugkeer in de naaste toekomst niet aan te raden is. De passie is nog niet bedaard'', aldus Bakijev. De autoriteiten zouden in zulke omstandigheden de veiligheid van Akajev niet kunnen garanderen.

Akajev ontvluchtte vorige week donderdag zijn land nadat het Witte Huis, het machtscentrum van het land, was bestormd. Hij bevindt zich nu in Rusland. De autoriteiten hadden hem aanvankelijk gevraagd terug te keren om formeel af te treden. Akajev wilde wel op dat verzoek ingaan, als hem ,,garanties'' werden gegeven en de Kirgizische wet zou worden nageleefd. Algemeen wordt aangenomen dat hij doelt op de wet die hem vrijwaart voor vervolging voor tijdens zijn presidentschap begane misdrijven.

De voorzitter van het Kirgizische parlement, Omoerbek Tekebajev – de enige functionaris met wie Akajev wil onderhandelen – dreigde gisteren dat Akajev de geeiste garanties niet krijgt als hij niet aftreedt. ,,Als er geen vrijwillig aftreden komt, worden alle garanties geannuleerd'', zo zei hij. Vandaag zei Tekebajev dat Akajev zou moeten terugkeren om af te treden. Hoe zich die opmerking verhoudt tot die van Bakijev, die Akajev niet wil laten terugkeren, is onduidelijk.

Intussen lijkt onder de nieuwe leiders de onenigheid al toe te slaan. Gisteren trad Feliks Koelov al na zes dagen af als coördinator van de veiligheidsdiensten. Koelov is een oppositieleider die in 2000 door Akajev gevangen werd gezet en die vorige week donderdag, na de bestorming van Akajevs machtscentrum, uit zijn cel werd bevrijd. Koelov zei gisteren dat de orde en rust in Kirgizië zijn teruggekeerd en dat hij daarmee zijn taak heeft volbracht. ,,Een andere reden voor mijn aftreden is er niet.''

Sommige waarnemers menen dat Koelovs aftreden te maken heeft met zijn wens, bij de presidentsverkiezingen van 26 juni tot opvolger van Akajev te worden gekozen; vanuit een onafhankelijke positie zou hij meer kans maken tegen zijn – op dit moment – belangrijkste rivaal, Bakijev. Een lid van Koelovs staf zei echter dat het aftreden voortvloeit uit ruzie met interim-president Bakijev. Deze benoemde een van zijn eigen vertrouwelingen tot chef van de nationale veiligheidsdienst, zonder daarover met Koelov te hebben overlegd. De waarnemende president benoemde bovendien een andere vertrouweling, die in 2000 betrokken was bij het juridisch onderzoek naar Koelovs vermeende misdrijven, tot plaatsvervangend chef van een van de veiligheidsdiensten. Koelov is volgens veel waarnemers de populairste politicus van Kirgizië.