`Zwaard van Piet Hein boven ons'

Minister Donner (Justitie) wil het reclasseringswerk anders inrichten. De betrokken organisaties moeten de taken beter verdelen. Reclassering is niet erg enthousiast.

De reclassering staan opnieuw grote veranderingen te wachten. Reclassering is bedoeld om daders en verdachten van misdrijven zo goed mogelijk terug naar de maatschappij te geleiden. Om dit te bereiken, wil minister Donner (Justitie, CDA) dat de drie bestaande reclasseringsorganisaties, Leger des Heils, Reclassering Nederland en de verslavingszorg nauwer samenwerken en dat de taken beter worden verdeeld. Sjef van Gennip, algemeen directeur van Reclassering Nederland, is niet enthousiast.

In een brief die de minister eerder deze maand naar de Tweede Kamer stuurde kondigt hij aan dat de drie reclasseringsorganisaties gezamenlijk voor iedere rechtbank één advies- en distributiepunt reclassering (ADP) inrichten.

Bij deze loketten kunnen de officier van justitie, de rechter en het gevangeniswezen advies vragen over een dader. Of deze een taakstraf moet krijgen, of bijvoorbeeld moet meedoen aan een programma om recidive te voorkomen. De minister gaat ervan uit dat de nieuwe structuur vanaf 1 januari 2007 operationeel is. Reclassering Nederland neemt ongeveer 70 procent van het reclasseringswerk voor zijn rekening, de verslavingszorg 20 procent en het Leger des Heils 10 procent.

Wat heeft die reorganisatie voor effecten op uw werk?

,,Vroeger kon je als reclasseringsmedewerker alles doen: taakstraffen uitvoeren, een ex-gedetineerde begeleiden bij zijn terugkeer in de samenleving en advies uitbrengen aan de rechter over een straf. We hebben zelf inmiddels de uitvoering van de taakstraffen apart ondergebracht, omdat die taak steeds omvangrijker werd.

,,Donner wil nu ook het advies scheiden van de andere reclasseringstaken. Dat is op zich begrijpelijk want nu adviseert soms één en dezelfde reclasseringswerker dat een dader een bepaald programma volgt en voert hij ook dat advies uit. De minister wil de schijn van belangenverstrengeling opheffen.''

Wat vindt u van Donners plan?

,,Op dit moment hoeven onze cliënten niet steeds aan te kloppen bij verschillende functionarissen. Vooral bij tbs'ers en veelplegers werkt een korte route tussen een advies en de uitvoering ervan heel goed. Als Donners plan doorgaat, bestaat het gevaar dat daders het gevoel krijgen van het kastje naar de muur te worden gestuurd. Ik ben echter niet tegen het apart organiseren van de advisering op zich en het is goed één voordeur te hebben voor de verschillende reclasseringsorganisaties.''

Wat vinden de reclasseringswerkers? Wordt hun werk niet veel saaier?

,,Sommigen vinden het prima om zich te specialiseren. Anderen hechten er veel waarde aan dat mensen niet steeds naar iemand anders worden gestuurd en zijn hier minder blij mee.''

Is de reclassering klaar voor deze operatie?

,,Ik vind de minister voorbarig als hij zegt dat wij deze reorganisatie wel even gaan regelen. Wij willen het plan serieus onderzoeken en oplossingen bedenken voor de nadelen. Je trekt een zware wissel op een organisatie waar de afgelopen twee jaar ook al heel veel veranderd is. Maar de minister schrijft in zijn brief dat als wij het niet doen, hij het zelf gaat doen. Het zwaard van Piet Hein hangt boven ons hoofd.''

Wat is er tot nu toe veranderd bij de reclassering?

,,Sinds twee jaar mag de reclassering alleen nog in actie komen als er een formele opdracht is. Ik hoor met enige regelmaat dat reclasseringswerkers willen ingrijpen, maar dat niet kunnen. Er gaan nu leemtes ontstaan bij, onder andere, de nazorg van delinquenten. We moeten een budget hebben om zelf activiteiten te ondernemen en daar achteraf verantwoording over af te leggen.

,,We worden door de samenleving betaald, dus ik vind het prima dat je moet laten zien wat je doet. We mogen alleen daders begeleiden die nog een straf van vier maanden of meer te gaan hebben en als beïnvloedbaar zijn bestempeld. De nadruk ligt te veel op veelplegers, maar zij hebben ooit aan het begin van hun carrière gestaan. Daarom zou ik bijvoorbeeld meer met jonge first offenders willen doen. Nu laat de minister bij het terugdringen van recidive groepen daders lopen die net zo hard hun bijdrage leveren aan het onveilig zijn van de samenleving.''