Waardig sterven

Mag comapatiënte Terry Schiavo sterven? Time Magazine constateert een kentering in het Amerikaanse denken over leven en dood.

Indien haar ouders er niet in slagen het Hof van Beroep in de staat Georgia de zaak te laten heroverwegen zal, na vijftien jaar getouwtrek aan haar bed, 's werelds beroemdste comapatiënte Terri Schiavo binnenkort sterven. Het was de wens van haar man de sondevoeding te stoppen en daarmee aan Schiavo's vegetatieve bestaan een einde te maken.

De juridische strijd van Michael Schiavo met zijn schoonouders leidde in de VS tot dezelfde discussie die in Nederland vanaf 1974 is gevoerd. Toen raakte Ineke Stinissen door complicaties bij een keizersnede in een diep coma. Een jaar later verzocht haar man Gerard, ervan overtuigd dat zijn vrouw niet meer beter zou worden, de sondevoeding te beëindigen. Eerst in 1989 bepaalde de Nederlandse rechter, beschrijft deze week het Amerikaanse weekblad Time, dat wanneer geen kans op genezing bestaat een medische behandeling mag worden gestaakt.

In Time wordt verhelderend opgesomd hoe vrijwel elk Europees land in de afgelopen decennia zijn eigen Ineke Stinissen had – en er vervolgens wetgeving kwam om een uitzichtloos bestaan te mogen (helpen) beeindigen. De hoog opgelaaide morele discussie in de VS wordt door velen in Europa dan ook met verbijstering gadegeslagen, constateert Time: ,,Het debat in Europa bepaalde zich niet zozeer tot de vraag of euthanasie goed of slecht is, maar hoe het moet worden gereguleerd.''

Volgens een enquête van het blad bestaat er inmiddels onder Amerikanen brede steun voor de beslissing Schiavo's sondevoeding te beëindigen: 59 procent is het ermee eens, 35 niet. Opvallend is ook de instemming van orthodox-christenen met de rechterlijke beslissing en de afwijzing door een overgrote meerderheid (70-75 procent) van de inmenging in deze zaak door president Bush en het Congres.

Rationele afwegingen winnen terrein op religieuze sentimenten: 70 procent van de ondervraagden in de Time-poll zou willen sterven onder Chiavo's omstandigheden. De right-to-die-beweging kreeg nog eens extra steun uit een in de VS voor de opinievorming belangrijke hoek: maar liefst twee Oscar-winnende speelfilms vragen begrip voor euthanasie: Million Dollar Baby en The Sea Inside.

Al is in een aantal staten wetgeving hierover in voorbereiding, slechts in één staat is `assisted suicide' toegestaan: Oregon. Hier sprak het blad met de 65-jarige schrijver en terminale longkankerpatiënt Steve Mason. Hij werd gefotografeerd met vier flesjes Nembutal voor zich op tafel, een dodelijke dosis van een medicijn dat hij officieel op recept verkreeg. Op het moment dat hij zijn leven niet meer dragelijk acht, nodigt hij zijn dierbaren uit, verdeelt zijn bezittingen en slikt de Nembutal onder het beluisteren van Satchmo's What a Wonderful World. Zo'n dood beschouwt Mason als `a celebration of life': ,,Ik heb geleefd in waardigheid, en zo wil ik ook sterven.''

Heb ik dit nummer al lezend gekleurd met mijn eigen mening, of signaleert Time de kentering in het Amerikaanse denken over leven en dood, lang gedomineerd door anti-abortus- en pro-life-bewegingen, inderdaad met onverhulde bijval?

Time, weekblad, €4,00