Vrede stichten voor eigen belang

ABN Amro werpt zich met haar Antonveneta-bod op als vredestichter in Italië. Stoelendansende bankiers planten hun vlaggetjes dwars door Europa.

Gezond opportunisme is de basis voor elke overname. ABN Amro wil met haar bod van 6,3 miljard euro op Antonveneta, gemeten naar spaargeld de nummer negen op de Italiaanse bankenmarkt, haar eigen financiële belangen veiligstellen, maar tegelijkertijd vrede stichten.

Antonveneta is beschikbaar voor overname, dat is een cruciale voorwaarde voor elke opkoper. Winstgevende én beschikbare banken zijn schaars in Europa. Bankbazen zetten hun instelling niet graag te koop, en als een bank te koop blijkt is er meestal iets. Zo ook hier.

Antonveneta is de inzet van sluimerende rivaliteit tussen groepen aandeelhouders, waaronder ABN Amro. Met haar bod presenteert de Nederlandse bank zich als `vrede-stichter', die het heft in handen neemt en Antonveneta in rustig vaarwater brengt. Ons bod kan de bank stabiliseren, zei bestuursvoorzitter R. Groenink van ABN Amro vanochtend.

Het miljardenbod is een springplank: Italië heeft nog tallloze kleinere banken en daarom potentie voor zowel kostenbesparingen (minder kantoren, meer internet) als inkomstengroei (meer hypotheken en kredieten verkopen). Het bod is bovendien defensief: zonder eigen bod loopt ABN Amro de kans dat de samenwerking tussen de grootaandeelhouders, die op 15 april afloopt, wordt vernieuwd, zonder dat zij daarin een meesturende rol speelt. In dat geval wordt zij gereduceerd tot een passieve belegger zonder invloed en ligt het geïnvesteerde kapitaal grotendeels braak.

ABN Amro financiert het bod met de uitgifte van 135 miljoen nieuwe aandelen, dat is acht procent van haar huidige kapitaal. Dat levert bijna drie miljard euro op. Het dividendbeleid levert nog eens een miljard op. De rest wordt met leningen betaald. Twaalf maanden na de overname gaat Antoveneta aan de winst per aandeel bijdragen, zegt ABN Amro, maar de beurs reageerde afwachtend, met een koersdaling van twee procent op een markt die in mineur was.

Antonveneta is niet alleen beschikbaar, het bod komt ook op een opportuun tijdstip. ABN Amro maakt als tweede grote internationale bank een bommetje in de lokale bankenvijver. Gisteren sprong de Spaanse Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (BBVA) in het diepe met een bod op de Banca Nazionale del Livorno (BNL). De Italiaanse bankenmarkt geldt als een van de best afgeschermde nationale markten: de Italiaanse centrale bank regisseert liever lokale onderonsjes dan overnames door buitenlandse partijen.

Dat betekent onherroepelijk overleg de komende dagen en weken in Italiaanse, Nederlandse en Brusselse achterkamertjes om het succes van het bod te beïnvoeden. Vrij grensoverschrijdend kapitaalverkeer is wel een Europese norm, maar als nationale banken in het geding zijn, gelden soms andere normen en waarden.

Topmanagers, ministers van Financiën en financiële analisten praten wel graag over de samenklonteringen waarin nationale markten vervagen tot één Europese markt, maar veel actie is er niet. Teleurstellingen zijn echter legio. Zo heeft menige buitenlandse bank haar neus gestoten in Duitsland, de grootste markt, maar o zo gevaarlijk. ING is daar met de overname van de middelgrote BHF Bank van een koude kermis thuisgekomen en heeft het grootste deel onlangs weer verkocht omdat het rendement tekortschoot.

Een tekort aan beschikbare Europese banken is de belangrijkste reden dat ABN Amro een grote bank in Brazilië en Noord-Amerika is geworden: daar waren banken wel te koop. In Europa heeft de bank eerder publiekelijk bakzeil gehaald bij haar poging de Belgische Generale Bank over te nemen. De Belgen gingen toch liever in zee met het hogere bod van de toch Belgische bank en verzekeraar Fortis.

Dat roept de vraag op wat de betekenis is van deze stoelendansende bankiers die her en der in Europa hun vlaggetjes willen planten. Groenink vermeed vanochtend elke verwijzing naar acuut Italiaans banenverlies. ABN Amro presenteerde zich juist als de helpende hand, die met ,,superieure kostenbeheersingstechnieken'' en ,,commerciële kracht'' (financieel directeur T. de Swaan) Antonveneta een impuls wil geven. Wat ABN Amro met ingrijpende reorganisaties in Nederland heeft geleerd, wordt nu geëxporteerd naar Italië.