Op een stoel voor het gemeentehuis

Tussen het gesprek met premier Balkenende op het ministerie van Algemene Zaken en het bezoek aan de koningin nam Alexander Pechtold vanmorgen de tijd om de pers uit te leggen wat er nu met hem gaat gebeuren. ,,Tot mijn bezoek aan de koningin ben ik kandidaat-minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties''.

Daarmee bevestigde Pechtold de berichten van de afgelopen dagen dat D66 een opvolger heeft voor minister De Graaf, die vorige week ontslag nam. Pechtold zei zaterdag in NRC Handelsblad dat bestuurlijke vernieuwing een belangrijk punt moest blijven in de onderhandelingen na de ministerscrisis. ,,Ik kan niet zeggen: 300 miljoen extra voor onderwijs. Dan is Thom de Graaf 300 miljoen waard.''

Pechtold, voorzitter van D66 en tot vandaag burgemeester van Wageningen, zegt dat hij met dit besluit niet voor zichzelf kiest ,,maar voor mijn politieke ambities''. Hij ziet in het nieuwe akkoord dat politiek leider Dittrich heeft gesloten met CDA en VVD ,,zeer veel mogelijkheden'' en hij gelooft ,,in mijn eigen kracht''. Vorige week bepleitte hij ,,meer body'' voor de bestuurlijke vernieuwing en kennelijk ziet hij dat terug in het onderzoek zoals aangekondigd in de nieuwe overeenkomst.

Hoe groot zijn vertrouwen is in de afloop van het congres moet ook blijken uit de wijze waarop hij de nieuwe baan heeft geregeld: ,,Het pad in Wageningen is afgesloten, ik kom daar dus ook niet terug als het congres zaterdag nee zegt tegen het akkoord.'' Maar ,,Wageningen in de steek laten was wel het grootste dilemma de afgelopen dagen''. Pechtold wil zo snel mogelijk minister zijn ,,om open en duidelijk dingen neer te zetten''.

Alexander Pechtold werd in 1965 in Delft geboren, een jaar voor de oprichting van zijn partij. In de visie van D66 behoort hij tot de jonge lichting. Hij deed gymnasium in Rotterdam en studeerde kunstgeschiedenis in Leiden. Op zijn dertigste behaalde hij als adjunct-directeur van Van Stockum's Veilingen in Den Haag het diploma veilinghouder. In diezelfde periode was hij reeds medewerker van de D66-fractie in Den Haag, in het bijzonder als hulp van Thom de Graaf. In de jaren negentig werd hij ook actief in de gemeenteraad van Leiden, waar hij in 1997 tot wethouder werd benoemd. Achtereenvolgens was Pechtold verantwoordelijk voor de portefeuilles sport, cultuur en milieu, het grotestedenbeleid, onderwijs en verkeer en vervoer. In november 2002 werd hij gekozen tot voorzitter van D66, nadat de leden van die partij op dezelfde bijeenkomst Thom de Graaf als lijsttrekker hadden aangewezen voor de verkiezingen van januari 2003.

Pas de laatste drie jaar is de ster van de 39-jarige Pechtold rijzende binnen de landelijke partij. Wageningen, waarvan hij sinds eind 2003 burgemeester was, betreurt het snelle vertrek van hun ,,toegankelijke, vaardige, daadkrachtige en visionaire'' burgemeester.

Om met de bevolking van de Gelderse plaats kennis te maken ging hij geregeld bij groepjes mensen eten. Ook zette hij in de eerste maanden na zijn benoeming geregeld een stoel voor het gemeentehuis, waarin hij ging zitten zodat de mensen hem makkelijk konden aanspreken.

Als pas benoemde burgemeester van Wageningen liet Pechtold zich begin vorig jaar kritisch uit over het asielbeleid van het kabinet. Vooral het uitzetten van asielzoekers die al jaren in Nederland wonen, stuitte hem tegen de borst: ,,Ik kan dat niet uitleggen of verdedigen.''

Bijna een jaar later keerde hij zich tegen een ander besluit van het kabinet-Balkenende, de identificatieplicht. Daarmee zou slechts ,,een absolute schijnveiligheid'' worden bewerkstelligd, vond Pechtold. De kandidaat-minister is getrouwd en heeft een dochter en een zoon.