Klein referendum over Der Untergang in Israël

Kan Der Untergang, de film van Oliver Hirschbiegel over de laatste dagen van Adolf Hitler, in Israël in roulatie gebracht worden? De discussies tussen filmcritici, bioscoopeigenaren en holocaust-overlevers leveren geen eenduidig antwoord op en daarom gaan een bioscoopketen en een filmclub het aan de bioscoopgangers zelf vragen. Lev Cinemas en Shani Films organiseren een referendum onder 40.000 filmliefhebbers in Tel Aviv en Jeruzalem, waar voorafgaande aan de kleine volksraadpleging besloten voorvertoningen gehouden zullen worden.

Der Untergang, waarin het verhaal van Hitlers laatste dagen wordt verteld door de ogen van zijn secretaresse Traudl Junge, is al door Lev Cinemas en Shani Films aangekocht, maar deze bedrijven hebben het nog niet aangedurfd de film te programmeren.

Het niet-vertonen van een film waarin Hitler door Bruno Ganz wordt neergezet als een mens en niet als een demonische figuur, beschouwen sommige critici en Shani Films als een vorm van censuur. Hoe moeilijk de film voor overlevers en nabestaanden ook moge zijn, Israëliërs hebben toch ook het recht een succesvolle, bijzondere film die in Europa en de VS is toegejuicht, te mogen zien, redeneert Nurit Shani van Shani Films.

Enkele grote kranten, politici en holocaust-overlevers en familieleden van vermoorde joden vinden echter dat de gebruikelijke, ,,gevoelige voorzichtigheid'' moet worden betracht en dat de film dus niet vertoond moet worden. ,,Geen slapende demonen wakker maken'', is het advies van Yediot Ahronot, de grootste krant van het land. De directrice van het Israëlische Filmfonds, Katriel Schory, die Der Untergang zelf in Berlijn heeft gezien, juicht het referendum toe als een ,,nieuw en interessant experiment''. Het antwoord kan namelijk iets vertellen over hoe jongere generaties Israëliërs met de holocaust willen omgaan.