Generaal in memo: verhoor mag hard

De commandant van de Amerikaanse strijdkrachten in Irak heeft zijn goedkeuring verleend aan ondervragingsmethoden voor gevangenen die veel verder gingen dan het legerhandboek toestaat, zoals het inzetten van waakhonden ,,om gebruik te maken van de angst van Arabieren voor honden''. Dat blijkt uit een memo van 14 september 2003, getekend door generaal Ricardo Sanchez, destijds de hoogste Amerikaanse militair in Irak.

Het memo werd gisteren openbaar gemaakt door de American Civil Liberties Union (ACLU). Het Pentagon had aanvankelijk ,,om redenen van nationale veiligheid'' geweigerd het memo vrij te geven, maar werd daartoe voor de rechter gedwongen door de burgerrechtenorganisatie. Het bestaan van het memo was al langer bekend, maar de inhoud niet. De martelingen en vernedringen in de Abu Ghraib-gevangenis in Bagdad die zorgden voor een internationaal schandaal, vonden plaats onder het bevel van generaal Sanchez.

In het memo noemt de generaal 29 ondervragingsmethoden die in Irak zijn toegestaan. Daartoe behoren ondermeer het plaatsen van de gevangene in een pijnlijke positie, het ontregelen van het slaappatroon, het verspreiden van smerige geurtjes en het blootstellen aan extreme warmte of kou. Voor het gebruik van sommige technieken is de persoonlijke goedkeuring van de generaal vooraf vereist. Enkele van de zwaarste technieken werden een maand later herroepen na verzet van militaire juristen. In het memo onderstreept de generaal dat de Geneefse Conventies voor oorlogsrecht ,,van toepassing'' zijn en dat gevangenen humaan moeten worden behandeld.

Volgens de ACLU gaan zeker twaalf van de 29 goedgekeurde methoden aanzienlijk verder dan de Geneefse Conventies. In een verklaring zegt de organisatie dat de generaal en andere hooggeplaatste militairen ,,terecht moeten staan voor de wijdverbreide mishandeling van gevangenen''. Eerder deze maand had het Pentagon al laten weten geen van de mishandelingen in de Abu Ghraib-gevangenis volgens het ondervragingsbeleid van generaal Sanchez was toegestaan.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft de marteling en mishandeling van gevangenen in Irak en Afghanistan altijd afgedaan als incidenten, het werk van enkele militairen, niet door de legerleiding gesanctioneerd. Een grootscheeps onderzoek pleitte begin deze maand nog alle hoge officieren vrij.