Bot bepleit NAVO van meer snelheden

Binnen de NAVO moeten landen `avant-gardes' gaan vormen, waardoor een bondgenootschap van meerdere snelheden kan ontstaan en de Verenigde Staten niet steeds voor iedere NAVO-actie de instemming van alle 25 lidstaten nodig hebben. Ook moet de politieke rol van de NAVO moet worden verstrekt door meer transatlantisch informeel overleg.

Dat heeft minister Bot (Buitenlandse zaken, CDA) vanmiddag gezegd tijdens de jaarlijkse Schmelzer-lezing in Den Haag. Onder de titel ,,Het Atlantisch bondgenootschap: naar een nieuwe synthese van macht en idealen'' stelde Bot voor om informele politieke consultatie tussen de VS en de Europese landen tot een vast onderdeel van de NAVO, in principe een militair bondgenootschap, te maken. Zijn voorstel voor `avant-gardes' van NAVO-landen die een bepaalde NAVO-taak op zich zouden nemen zonder deelname van alle lidstaten, of initiatieven zouden ondernemen in de hoop de andere landen op den duur mee te krijgen, is ontleend aan de vorming van soortgelijke groepen landen binnen de Europese Unie.

De Europese Unie, meent Bot, heeft een groot belang bij een nauwe samenwerking met de Verenigde Staten op militair en buitenlands-politiek gebied. ,,De Europese preoccupatie met de interne aspecten van de Europese eenwording zal geleidelijk aan plaats moeten maken voor een meer geopolitieke rol.'' Bot noemde als voorbeeld dat na een eventuele toetreding van Turkije de EU zal grenzen aan instabiele landen als Syrië, Irak en de landen van de Kaukasus. [Vervolg NAVO: pagina 2]

NAVO'Goodwill kweken in VS'

[Vervolg van pagina 1] Ook in het vredesproces in het Midden-Oosten is een rol weggelegd voor de NAVO, meent Bot, omdat de combinatie van Amerika en Europa zowel Israëli's als Palestijnen vertrouwen kan geven.

Bots rede – de Schmelzer-lezing is een jaarlijks evenement dat door het CDA georganiseerd wordt – is een vervolg op een lezing eerder dit jaar waarin de minister bepleitte dat de EU een geopolitieke macht van betekenis wordt, zonder verdere politieke integratie tussen de EU-landen. Bot stelt zich ten doel in de loop van dit jaar in een aantal toespraken zijn buitenlands-politieke filosofie te ontvouwen.

Door de kwestie-Irak en andere ontwikkelingen heeft de transatlantische samenwerking ,,de laatste jaren onder druk gestaan'', aldus Bot. Hij bepleit dat Europa in de Verenigde Staten meer aan het kweken van `goodwill' doet, onder andere door een actieve benadering van lokale media. Europese christen-democraten, meent Bot, zijn in een bevoorrechte positie om een verstandhouding met de VS op te bouwen, omdat de `evangelicals' en andere groepen christenen waaraan Bush in aanzienlijke mate zijn herverkiezing te danken heeft, hun idealen op het gebied van `rentmeesterschap' en een stringent milieubeleid delen.

Een recent voorstel van de Duitse bondskanselier Schröder om een studiegroep van wijze mannen een nieuwe blauwdruk voor de NAVO te laten maken, wees Bot nadrukkelijk af. Wel is het nodig dat de NAVO als organisatie een ,,politiekere rol gaat spelen'' en minder alleen fungeert als een ,,militaire toolbox''. Hij acht het wenselijk dat ook de Verenigde Staten in de toekomst troepen ter beschikking gaan stellen aan de Nato Response Force, waar thans alleen Europese landen, waaronder Nederland, troepen in gereedheid houden.