Van Basten koestert harde werkers uit de polder

Met een 2-0 zege op Roemenië heeft het Nederlands elftal een nieuwe stap gezet richting het WK of de play-offs voor het eindtoernooi in Duitsland. De eigenzinnige aanpak van de bondscoach is succesvol.

Velen vroegen zich af waar Marco van Basten mee bezig was toen hij groentjes als Babel (18) en Maduro (20) opriep voor het Nederlands elftal. Die geluiden waren zelfs binnen de voetbalbond hoorbaar, maar vooral erbuiten. Babel (voor de wederom geblesseerde Robben) en Maduro (voor de vooraf alom geprezen, echter opnieuw flets spelende Van Bommel) vielen tegen Roemenië heel goed in. Babel maakte als linksbuiten zelfs de tweede, bevrijdende treffer tegen Roemenië.

Inmiddels is duidelijk dat Van Basten precies weet wat hij voor ogen heeft, hoewel zijn selectiebeleid soms wat zigzagbewegingen vertoont. Van de dertien debutanten die hij dit seizoen opriep zijn er in het huidige keurkorps slechts zeven terug te vinden. Maar er zit wel degelijk een idee achter. Hoewel Van Basten het waarschijnlijk nooit zal toegeven, heeft hij vanwege hun instelling en/of karakter een streep gezet door een aantal lastige vedetten.

De aanpak die hij voorstaat, is meer gericht op harde werkers uit de polder en de spelers van de toekomst. De kwaliteit is ondergeschikt gemaakt aan twee doelen: het bereiken van het wereldkampioenschap in Duitsland en de vorming van een jong, nieuw, team voor de langere termijn.

Het leek een hachelijke onderneming, maar met de instelling die spelers als Mathijsen, Boulahrouz, Kromkamp en Kuijt tonen lijkt het mogelijk op basis van werklust en teamgeest de hindernissen op weg naar het WK te nemen. Dit gekoppeld aan een flinke portie geluk die Van Basten en zijn secondant Van 't Schip kennelijk aantrekken. Zelfs als Oranje op 8 oktober in Praag, of eerder, door Tsjechië wordt achterhaald rest nog de mogelijkheid als beste nummer twee directe kwalificatie voor het WK van 2006 af te dwingen.

Kijk op talent kan Van Basten niet worden ontzegd. Onlangs pakte hij met perschef Jansma de kranten van het eerste uur er nog eens bij. Daarin werd toen met verbazing kennis genomen van de selectie van Boulahrouz en Mathijsen, nu uitblinkers. Niettemin vroegen ook in Roemenië veel journalisten, bestuurders en voetballiefhebbers op straat zich af waar de gevestigde namen van Oranje zijn gebleven. Van Basten zal het werkelijke antwoord niet gauw geven.

Wie hem als bondscoach wat beter leert kennen, beseft dat hij niet zit te wachten op moeilijke ego's. Seedorf van AC Milan mag dan bij een van de beste teams van de wereld voetballen, hij voerde zijn opdracht in het Nederlands elftal zelden goed uit. En Davids toonde zich vaak binnen en buiten het veld een ongeleid projectiel (EK 1996, rode kaart in Praag 2003), maar werd wegens zijn ongebreidelde inzet in het veld verantwoordelijkheid gegeven en daardoor op zijn plichten gewezen met de aanvoerdersband. Dat hij bij Inter is uitgerangeerd, komt Van Basten niet slecht uit. Kluivert staat bekend om zijn soms roekeloze Pietje Bell-streken. Dus kiest de bondscoach liever voor de onervaren, maar coachbare Babel dan de lichtvoetige spits van Newcastle United.

Van Persie had het met zijn ongeïnteresseerde instelling voor de interland tegen Zweden, in augustus vorig jaar, al verbruid bij de bondscoach. De rode kaart die hij kreeg in het duel Jong Roemenië-Jong Oranje wegens handtastelijkheden (na eerder een zware overtreding te hebben gemaakt) was afgelopen vrijdag de bevestiging van wat Van Basten al dacht: qua mentaliteit is Van Persie vooralsnog niet geschikt voor het hoogste niveau. Het is de vraag of deze spelers zich tijdens onder leiding van de huidige bondscoach ooit nog Oranje zullen spelen. Als zij eenmaal goed presteren bij hun club en de huidige selectie kwalificeert zich voor Duitsland, kan de bondscoach verkondigen dat hij de internationals die dit hebben afgedwongen niet wil laten vallen.

De werkwijze van Van Basten om zogenaamd spelers met een lastig of moeilijk karakter buiten de selectie te houden, oogst veel instemming in de (bestuurlijke) top van de KNVB. De officials vinden dat bondscoach De Haan van Jong Oranje dezelfde weg moet inslaan. Bij dit team wekte in Roemenië buiten Van Persie ook het gedrag van Feyenoorder Hofs veel ergernis. De bestuurders van de KNVB vinden dat dit soort pseudo-vedetten niet meer thuishoren in de vertegenwoordigende elftallen.

Het Oranje van Van Basten heeft nog geen enkele keer verloren. Maar ondertussen ziet de neutrale voetballiefhebber dat het spel nog niet aan de kwaliteitsnormen heeft voldaan. De ambitieuze kreten die Van Basten hanteerde bij z'n presentatie – aanvallend, attractief en initiatiefrijk voetbal – maakte hij nog niet waar. Ook in Boekarest was het spel van Oranje niet best. Na de vroege treffer van Cocu (binnen een minuut) werd het Nederlands elftal grote delen van de wedstrijd teruggedrongen op eigen helft. Volgens Van Basten omdat de Roemenen risico's namen. Maar de tactiek van de thuisploeg oogde niet als improvisatie. Van Basten had een tegenstander met twee spitsen verwacht.

De Roemenen speelden echter met één diepe spits en drie iets meer teruggetrokken aanvallers erachter. Vanuit de defensie schoven ook nog eens voortdurend vleugelverdedigers door. Op het middenveld, waar de 36-jarige Munteanu het de Nederlanders moeilijk maakte, stond Oranje vaak tegen een overmacht. Maar de laatste linie (met uitblinkende doelman Van der Sar, Kromkamp, Boulahrouz, Mathijsen en Van Bronckhorst) hield stand en zorgde ervoor dat de matige Roemenen een veldoverwicht niet in doelpunten konden omzetten.

De blessure van Robben (verrekte enkelband), die voor de derde keer dit seizoen een lange periode zal zijn uitgeschakeld, betekende een domper op de vreugde. Misschien krijgt het voetbalsprookje van Babel morgen een vervolg in de volgende WK-kwalificatiwedstrijd tegen Armenië. Van Basten heeft een centrumspits (Vennegoor of Hesselink) als vervanger van Robben opgeroepen. Het is ook mogelijk dat de aanval uit Kuijt (nu op links), Van Nistelrooy en de aanvankelijk niet eens geselecteerde Castelen gaat bestaan. Alles lijkt mogelijk. De verveling zal onder deze bondscoach niet gauw toeslaan.

WK-kwalificatie: pagina 14