D66 verdeeld over deelname aan coalitie

D66 is verdeeld over het aanblijven van de partij in het kabinet. Dit blijkt uit de reacties van partijprominenten op het `paasakkoord' dat D66-leider Dittrich heeft gesloten met CDA en VVD en het kabinet.

Boele Staal, commissaris van de koningin in Utrecht, hoopt dat de D66-leden zaterdag tegen zullen stemmen op het aangekondigde partijcongres over verdere deelname van D66 aan het kabinet. Staal vindt dat D66 zich laat afkopen ,,alleen maar omdat CDA en VVD geen verkiezingen willen''.

Oud-Kamerlid Van Walsem is ,,zeer sceptisch'' over de afspraken die Dittrich heeft gemaakt ter compensatie van het sneuvelen van de oorspronkelijke D66-wensen om een direct gekozen burgemeester in 2006 en een nieuwe kiesstelsel in 2007 in te voeren. D66-minister De Graaf stapte daarom vorige week op.

Voormalig vice-premier J. Terlouw en oud-minister R. van Boxtel zijn wel positief. Van Boxtel noemt de afspraken over bestuurlijke vernieuwing ,,niet heel hard'', maar wel ,,het beste dat er te halen was.'' Terlouw sprak de verwachting uit dat het congres achter Dittrich zal staan.

De oppositiepartijen hebben afwijzend gereageerd op het akkoord. PvdA-leider Bos noemde de nieuwe plannen voor een gekozen burgemeester in het tv-programma Buitenhof ,,een zelfmoordstrategie'', omdat er een nieuwe grondwetswijziging voor nodig is die zijn partij ,,niet zal steunen''. Vanmorgen preciseerde een PvdA-woordvoerder desgevraagd dat Bos daarmee ,,geen uitspraak'' heeft willen doen over het PvdA-standpunt na de verkiezingen in 2007. Pas dan kan de PvdA opnieuw een doorslaggevende rol spelen in de grondwetswijziging omdat er een tweederde meerderheid nodig is. Een grondwetswijziging moet twee keer door beide kamers van het parlement worden goedgekeurd: eerst met een gewone meerderheid, en na verkiezingen door een tweederde meerderheid. Intern heeft Bos tot nu toe vergeefs geprobeerd de PvdA te winnen voor de direct gekozen burgemeester.

SP en GroenLinks vinden dat D66 zijn geloofwaardigheid heeft verloren. ,,Vice-premier De Graaf weg, gekozen burgemeester weg, aanpassing kiesstelsel weg, kroonjuwelen weg, maar D66 blijft... en de geloofwaardigheid van D66 is weg'', aldus SP-leider Marijnissen. GroenLinks-leider Halsema vindt dat ,,D66 zijn kroonjuwelen heeft verpand aan het CDA en de VVD''.

De Haarlemse burgemeester J. Pop, voorzitter van het Genootschap van Burgemeesters, stelt dat het kabinet weer voor het eigen belang heeft gekozen. Hij wil dat het kabinet er rekening mee houdt dat er veel stemmen zijn voor een door de raad gekozen burgemeester.

De verschillende onderwijsbonden reageren verdeeld. De Algemene Onderwijsbond (AOb) vindt de nieuwe plannen ,,een grote stap in de goede richting'', maar waarschuwde ,,niet alleen in de top van het onderwijs te investeren''. De Landelijke Studenten Vakbond vindt D66 ,,zich heeft laten afschepen met een klein bedrag''. De VSNU, de vereniging van universiteiten, is ,,natuurlijk erg blij met elke extra investering'', aldus een woordvoerster, maar hoopt op ,,een structurele bijdrage''.