Alleen referendum als het behaagt

,,Wij zijn razend'', zegt advocaat Marcus Wagemakers, bestuurslid van de Stichting Openbaar Vervoer Op Maat (STOOM) uit Leiden die de komst van een sneltram door de Leidse binnenstad poogt tegen te houden. Afgelopen weekeinde hoorde de tegenstanders dat ,,of all persons'' de voormalige Leidse wethouder Alexander Pechtold kandidaat is voor het D66-ministerschap van bestuurlijke vernieuwing, nota bene de man die een in Leiden een referendum blokkeerde. ,,De stoom komt uit onze oren'', aldus Wagemakers.

Pechtold, thans voorzitter van D66 en burgemeester in Wageningen, zette najaar 2002 de Leidse gemeenteraad ,,zwaar onder druk'' om niet in te stemmen met een verzoek tot referendum over de RijnGouweLijn, de nieuwe treindienst die van Gouda via Leiden naar Katwijk moet gaan rijden. Het referendum, een van de paradepaardjes van D66, is er nooit gekomen. Frits van Oosten, bestuurslid van STOOM: ,,'s Middags dienden wij met 2.500 handtekeningen in de hand plus een positief advies van de gemeentelijke referendumkamer het verzoek in. Nog diezelfde avond werden wij ontboden bij Pechtold. Hij was heel boos. Zei dat het in het belang van de economie van Leiden was dat het besluit over de RijnGouweLijn niet zou worden vertraagd door een referendum.''

Op 29 oktober 2002 besloot de Leidse gemeenteraad op voorstel van verkeerswethouder Pechtold om in te stemmen met het binnestadstracé voor de RijnGouweLijn. Het enige raadslid dat tegen het tracébesluit stemde, was Filip van As (ChristenUnie). Van As: ,,De sfeer was niet zo prettig. Ik meen dat Pechtold mij uitmaakte voor spookrijder.''

Als belangrijkste argument tegen het referendum herinnert Van As zich dat Pechtold een lokaal referendum over een project met grote bovenlokale belangen onwenselijk vond. Van As: ,,De houding tegenover het referendum is: `Ik wil best vegetariër worden maar niet tijdens het eten'.