Voor altijd IJsland

Met zijn slordige kleren, zijn baseballpetje, zijn lange haren en zijn grote witte baard zag Bobby Fischer er op het vliegveld van Tokio uit als een profeet die gekozen heeft voor het eenvoudige leven van een verwilderde bedelmonnik. Hij raasde nog wat tegen de pers over Bush en de Japanse premier Koizumi, die als oorlogsmisdadigers zouden moeten worden opgehangen, en over de Amerikaanse militaire basis op IJsland, die gesloten zou moeten worden.

Het waren grote woorden, maar zijn wereld is klein geworden. In de Verenigde Staten is de belastingdienst een procedure tegen hem begonnen, omdat hij al bijna dertig jaar geen belastingaangifte heeft gedaan. Die dienst is een instelling waarvoor gebeefd wordt door geharde wetsovertreders die slechts lachen om de FBI.

De wet van IJsland zegt dat eigen staatsburgers niet uitgeleverd kunnen worden aan een ander land, dus daar is Fischer veilig. Maar als hij buiten IJsland wil reizen, zal hij eerst moeten uitzoeken wat het uitleveringsbeleid is van het land dat hij wil bezoeken en van de landen waar een tussenstop wordt gemaakt. Slecht weer dwingt een vliegtuig om van zijn route af te wijken en een noodstop te maken in een land waar het anders overheen zou zijn gevlogen. De argeloze reiziger heeft het uitleveringsbeleid van dat land niet bestudeerd en wordt in de transithal gearresteerd. Zo zijn in de praktijk inderdaad mensen in de gevangenis beland. Fischer was blij dat hij naar IJsland mocht, maar straks merkt hij dat hij daar niet meer weg kan.

Wat moeten de niet-schakers van ons denken? Ze kennen twee schakers in de wereld. Bobby Fischer, die met woeste antisemitische scheldpartijen tegen de Verenigde Staten ageert, en Gari Kasparov, die de Russische politiek wil veroveren met het standpunt dat de Verenigde Staten aan de hele wereld hun wil moeten opleggen, desnoods gewapenderhand. Rare mensen, die schakers, denken ze.

Kasparov zei bij zijn troonsafstand dat hij in de toekomst misschien nog wel eens een rapidtoernooi zou spelen, voor de aardigheid. Voor de schaakwereld zou het aardig zijn als dat het Ambertoernooi in Monaco zou zijn, want daar zou hij waardige tegenstanders vinden. `Jullie vakantietoernooi' noemde hij het als hij het met andere topschakers over het Ambertoernooi had, dus het zou voor hem wel passen in een programma van recreatieschaak.

Door het hoge tempo worden er altijd blunders gemaakt in het Ambertoernooi, zeker in de blindpartijen, maar dit jaar is het wel heel erg. Op de website van de krant heb ik deze week al een serie van vreselijke ontsporingen laten zien en sindsdien is het er niet veel beter op geworden. Alleen Anand, die overweldigend begon met 9 uit 10, hield vaste koers.

Bij al die rampen was er ook nog wel iets moois te vinden, een blindpartij nog wel. Het speeltempo in de blindpartijen is in Monaco 25 minuten voor de hele partij, plus 20 seconden extra per zet.

Wit Ivantsjoek-zwart Vallejo Pons, blindpartij tweede ronde.

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lc1-g5 e7-e6 7. f2-f4 Lf8-e7 8. Dd1-f3 Pb8-d7 9. 0-0-0 h7-h6 10. Lg5-h4 Dd8-c7 11. Lf1-d3 g7-g5 Een systeem dat in de jaren 70 in de mode was. Zwart krijgt een mooi veld voor zijn paard op e5, maar vaak problemen met zijn koning. 12. f4xg5 Pd7-e5 13. Df3-e2 Pf6-h7 14. Lh4-g3 h6xg5 15. Th1-f1 Ph7-f6 Een soepeler ontwikkeling van de stukken is Ph7-f8-g6, zoals in Ree-Kavalek, IBM 1968. 16. Pd4-f3 Pf6-d7 17. Kc1-b1 b7-b5 18. De2-e3 Dc7-a7 19. De3-d2 Th8-g8 Dit heeft het bezwaar dat wits loper straks op h5 komt. Misschien was 19...f6 nog te doen. 20. Ld3-e2 Tg8-g7 21. Pf3xe5 d6xe5 21...Pxe5 22. Lxe5 dxe5 23. Lh5 is ook slecht voor zwart. 22. Le2-h5 Tg7-h7 23. Tf1xf7

jmimlmMm

eMmhcJmj

gmMmgmMm

mgmMaMaI

MmMmGmMm

mMBMmMCM

GAGEMmGA

mLmJmMmM

Een mooi offer, waarvan de fraaie pointes in de partij verborgen blijven doordat zwart niet de beste verdediging vindt. 23...Th7xf7 Hierna is de winst makkelijk voor wit. Hardnekkiger was 23...Txh5, waarna wit verder moet offeren met 24. Txe7+ Kxe7 25. Dd6+ Kf7 26. Tf1+ Pf6 27. Lxe5 Th6 en nu de subtiele zet 28. Dd2 om na 28...Tg6 verder te gaan met 29. Dd8 De7 30. Dh8 met winnende aanval. Zou de blindspeler Ivantsjoek deze moeilijke variant al bij zijn 23ste zet berekend hebben? Het zou een zeer indrukwekkende prestatie zijn. 24. Td1-f1 Pd7-f6 Na 24...Lf6 25. Dd6 is het ook snel uit. 25. Lh5xf7+ Ke8xf7 26. Dd2xg5 Zwart moet nu op f6 een stuk verliezen en is verloren. 26...Kf7-e8 27. Lg3xe5 Da7-c5 28. Dg5-g6+ Ke8-d7 29. Le5xf6 Dc5-c4 30. Tf1-d1+ Zwart gaf op.