Vechtmarkt transport en logistiek

Twee grote Nederlandse logistiekbedrijven, Frans Maas en TPG/TNT, lijden verlies op hun activiteiten in Frankrijk. ,,De bonden willen alles kapotmaken.''

Een bleeder, een gapende wond waaruit het bloed blijft stromen. Zo betitelde scheidend directievoorzitter Henk Benjamins van transport- en logistiek bedrijf Frans Maas recent zijn verlieslatende vestiging in Frankrijk. En zijn collega Peter Bakker zei over de logistiekactiviteiten van TPG/TNT: ,,Frankrijk blijft zorgen baren''.

Zowel Frans Maas, actief in meer dan dertig landen, als het internationale post- en pakjesconcern TPG/TNT worstelt met de moeilijke Franse markt voor transport en logistiek. ,,Er is geen enkel bedrijf op deze markt dat geen problemen heeft'', zei Benjamins eerder dit jaar.

Eind vorige maand volgde een bevestiging van die uitspraak bij TPG/TNT, tijdens de presentatie van de jaarcijfers over 2004. Topman Bakker moest erkennen dat de Franse vestiging van de logistiekdivisie ver beneden de maat presteert – overigens al jarenlang.

In het hoofdstuk van het jaarverslag 2004 waarin waarschuwingen staan ten aanzien van de verwachtingen voor 2005 en verder, besteedt TPG/TNT voor het eerst apart aandacht aan Frankrijk. Over 2003 boekte TPG/TNT al 82 miljoen euro af op goodwill en activa in Frankrijk. Vorig jaar werd de plaatselijke directeur er ontslagen en een nieuwe benoemd.

De problemen voor TPG/TNT in Frankrijk zijn nog lang niet voorbij. Evenmin voor Frans Maas. De oplossing van het probleem gaat tijd kosten, waarschuwde topman Benjamins vorige week bij de presentatie van zijn jaarcijfers, die een netto verlies lieten zien mede door Frankrijk.

Een van de factoren die beide bedrijven noemen, is de concurrentie die Franse chauffeurs ondervinden van Oost-Europese collega's. ,,Oost-Europese transporteurs zijn gemiddeld 30 procent goedkoper'', zegt directeur Jean-Christian Vialelles van Frans Maas Frankrijk. Hij geeft leiding aan de 700 werknemers bij de 27 Franse vestigingen van het in Venlo gevestigde concern. Frans Maas huurt in Frankrijk, evenals elders, lokaal diensten in van chauffeurs met trekkers. Goedkope Oost-Europese chauffeurs blijken in de praktijk niet gebonden aan de strenge wet- en regelgeving die voor hun Franse collega's geldt. ,,De controle op de naleving van die regels ontbreekt vrijwel volledig'', zegt Vialelles.

De Oost-Europese chauffeurs maken gebruik van de geliberaliseerde transportmarkt in de Europese Unie. Zij lopen vooruit op hun landgenoten in andere dienstverlenende beroepen voor wie de markt nog niet is vrijgemaakt in Europees verband. Deze week besloten de Europese regeringsleiders juist dat de omstreden `Bolkestein'-richtlijn voor de liberalisering van de dienstensector wat minder liberaal zal worden. Dat gebeurde op verzoek van Duitsland en Frankrijk, die negatieve effecten vrezen voor de eigen arbeidsmarkt. De vrijgemaakte transportsector mag als voorbeeld dienen.

Directeur Vialelles van Frans Maas Frankrijk zegt evenwel dat concurrentie van goedkope Oost-Europese chauffeurs maar één aspect is van de moeilijkheden die de transport- en logistieksector in Frankrijk ondervindt. Sinds de liberalisering van het transport heeft een consolidatieslag gewoed waarbij de meeste Franse bedrijven zijn opgekocht door buitenlandse. Vialelles: ,,Veel vrachtbezorgers hier zitten in de problemen: er is hevige concurrentie en de kosten zijn hoog''. De afgelopen drie jaar zijn volgens hem daarnaast de prijzen gemiddeld met 15 procent gedaald.

Vialelles haalt zijn schouders op over de naderende afschaffing van de 35-urige werkweek in Frankrijk, waarmee het parlement eerder deze week instemde. Zowel Bakker van TPG als Benjamins van Frans Maas noemde ook de korte Franse werkweek als een negatieve factor. Maar Vialelles ziet een groter probleem in de houding van de Franse vakbonden. ,,De bonden hebben tot doel alles kapot te maken'', zegt hij. De mate waarin dat wordt geprobeerd is volgens hem afhankelijk van de vakbondsvertegenwoordiger in het bedrijf.

Met enige verbittering spreekt Vialelles uit eigen ervaring. Het depot van Frans Maas in Lyon werd vorig jaar getroffen door een staking, die uiteindelijk twee weken duurde. ,,Het was een agressieve staking, die uitmondde in een blokkade.'' Frans Maas gaf niet toe aan een eis tot loonsverhoging. Het bedrijf bracht bij de werknemers die hadden deelgenomen aan de staking (zo'n 70 procent van het personeel) negen gemiste werkdagen in mindering op hun vakantiedagen.

Volgens Vialelles zijn bedrijven in transport en logistiek voortdurend het doelwit van vakbondsacties, maar probeert de sector ,,het onder de pet te houden – we vinden het ook niet leuk als onze concurrenten worden getroffen''. Desgevraagd zegt een woordvoerster dat TPG/TNT in 2003 en 2004 ,,incidenteel en lokaal'' te maken heeft gehad met stakingen in Frankrijk bij de divisie Logistiek. ,,Maar dat moet je in de context van Frankrijk zien'', voegt zij er laconiek aan toe. Het ging volgens de woordvoerster om stakingen variërend van ,,enkele uren tot enkele dagen''.

Frans Maas noch TPG/TNT is voorshands van plan het bijltje erbij neer te gooien in Frankrijk. ,,Onze divisie Express kan daar succesvol opereren, dat moeten we voor Logistiek ook voor elkaar zien te krijgen'', zei TPG/TNT-topman Bakker in deze krant. Voor Frans Maas staat de Franse tak centraal bij de uitbreidingen in Noord-Afrika. Binnenkort gaat een delegatie van Frans Maas, onder wie Frankrijk-directeur Vialelles, op verkenningsmissie naar Egypte.