`Tricolorii' barsten van emoties en zenuwen

Oranje staat vanavond tegenover tienduizenden voetbalgekken. Na de dictatuur wordt het Roemeense voetbal nu gedirigeerd door corruptie, frustratie en meisjes uit de `Divizia Sexy'.

`Ruud se pastreaza pentru voi', kopt het Roemeense dagblad Gazeta Sporturilor. `Ruud maakt zich op voor de strijd.' Roemenië is al weken in de ban van de WK-kwalificatiewedstrijd van vanavond tegen het Nederlands elftal. Op websites is te lezen hoe laat Nederlandse vedettes als Van Nistelrooy arriveren, met welk vervoermiddel ze naar het Hilton in Boekarest worden gebracht, wanneer ze trainen.

Ter voorbereiding op de interland interviewden enkele Roemeense verslaggevers Lobont, de Roemeense doelman van Ajax, in zijn woonplaats in Nederland. De begeleidende foto's tonen Lobont die trots voor zijn nieuwe BMW poseert en wat onwennig naast zijn aangeharkte Nederlandse tuintje staat. Dat kennen ze in Roemenië niet.

Wie ze wel kennen is Van Nistelrooy. De spits van Manchester United wordt gevreesd, ook al is hij uit vorm. Van der Vaart daarentegen lusten de Roemenen rauw. De geplaagde Ajacied is volgens de Roemeense media `un pic gras', ofwel: een beetje te vet.

Veel hangt af van de wedstrijd tegen Oranje, nadat Roemenië in eerdere WK-kwalificatiewedstrijden tegen Armenië en Tsjechië teleurstelde. Begin deze week al zorgde de verkoop van de kaartjes voor de wedstrijd voor chaotische taferelen. Fans van Tricolorii, het Roemeense elftal, verdrongen zich massaal voor de loketten waar in een kwartier tijd tienduizenden kaartjes werden verkocht. Op het Plein van de Revolutie kunnen nog eens tienduizenden liefhebbers op een groot tv-scherm de wedstrijd volgen.

In de aanloop naar de wedstrijd ontspon zich een nationaal debat over de selectie van de Roemeense bondscoach Pi¸­turca. Waarom selecteerde hij slechts één speler, Niculescu, van Dinamo Boekarest? De complotdenkers weten het zeker: omdat Pi¸turca zelf oud-speler en oud-trainer is van Dinamo's aartsrivaal Steaua. Hij speelde tegen zijn huidige collega Van Basten in de Europa-Cupfinale van 1989. Milan versloeg Steaua toen met 4-0; de Nederlandse bondscoach scoorde toen als spits twee keer.

Complottheorieën zijn onlosmakelijk verbonden met het Roemeense voetbal, dat nu een crisis doormaakt. Na het succesvolle WK in 1994 in de Verenigde Staten, waar Roemenië ten koste van favoriet Argentinië de kwartfinales haalde, ging het bergafwaarts. De gouden generatie van de internationals Hagi (ex-Real en ex-Barcelona) en Popescu (ex-PSV en ex-Barcelona) nam afscheid; er kwam geen nieuw talent voor in de plaats.

Bij Euro 2000 speelde Roemenië voor het laatst op een eindronde. De huidige bondscoach was vlak voor dat EK ontslagen, maar hij is inmiddels terug op zijn post. Zijn sterspeler Mutu is wegens gebruik van cocaïne tot eind mei geschorst. Deze speler van Juventus, voorheen actief voor Chelsea, mag in juni wel meedoen in de uitwedstrijd tegen Nederland.

Het Roemeense voetbal kwam een paar jaar geleden in handen van dubieuze zakenmannen zoals Sandu, voorzitter van de voetbalbond, en Dragomir, baas van de Divizia A. `Godfather' en `Corleone', luiden hun respectievelijke bijnamen. Critici houden hen verantwoordelijk voor de vercorrumpering. ,,De kanker van het Roemeense voetbal'', zei Hagi over bestuurder Dragomir, een voormalige bajesklant die het schopte tot politicus in de nationalistische Groot-Roemenië Partij van de illustere xenofoob Tudor.

Wedstrijden in de Roemeense competitie werden in de afgelopen jaren regelmatig `gekocht'. Bij bekerfinales eisten de clubs zelfs dat er een onafhankelijke scheidsrechter uit het buitenland werd ingevlogen. De geldzucht van de voetbalbestuurders wordt treffend geïllustreerd door de Roemeense journalist Nicolae tijdens een affaire rond de aanleg van een nieuwe grasmat in het nationale stadion. Het bouwbedrijf van de broer van een vooraanstaande politicus kreeg de klus, maar hij leverde een zandbak af. De politicus verdedigde zijn broer: ,,De mat is zo strak als een biljartlaken! Men is alleen vergeten het groen te verven.''

Tegen deze achtergrond is het logisch dat talenten als Chivu (AS Roma), Mitea (Ajax) en Nastase (Bologna) hun heil elders zochten. De Roemeense bond vangt over iedere transfersom tien procent. Dat geld moet het mogelijk hebben gemaakt om een spectaculair nieuw onderkomen voor de bond te bouwen. `Het Huis van het Voetbal' kostte één miljoen euro; het gemiddelde inkomen van de Roemeen schommelt rond de 200 euro.

De profclubs zijn merendeels bijna failliet. Elf van de zestien clubs uit de hoogste afdeling kunnen hun belastingen niet meer afdragen en vroegen de pas aangetreden nieuwe regering om uitstel van betaling. Vooral Steaua heeft geldzorgen. Voorzitter Becali beloofde zijn spelers ieder een Mercedes bij winst in het UEFA-Cuptoernooi. De club werd afgelopen zondag uitgeschakeld door het Spaanse Villarreal, de komende tegenstander van AZ.

De bankrekening van Steau is door de belastingdienst geblokkeerd, maar voorzitter Becali rijdt door Boekarest in een gloednieuwe Maybach. ,,Nieuwwaarde 300.000 euro'', zegt de verbijsterde Georgescu die in Roemenië anti-corruptietrainingen geeft aan bedrijven. ,,Wie beter kijkt ziet aan het kenteken van de Maybach dat het om een lease-auto gaat. Becali is een clown. Hij wierp zich onlangs op als presidentskandidaat. Zonder succes.''

Volgens Georgescu ligt de oorzaak van het verrotte klimaat in het communistische verleden van de Roemeense clubs. Dinamo was van de gevreesde Securitate, de Roemeense geheime dienst. De club werd vereenzelvigd met terreur en corruptie; net als Steaua. Tijdens het regime van dictator Ceauşescu was die club het uithangbord van het leger. Wie voor Steaua werd gevraagd, kon eenvoudigweg niet weigeren, anders wachtte de toorn van Ceauşescu's zoon. Vader Nicolae stelde een eigen ploeg samen, FC Olt Scorniceşti, genoemd naar zijn geboorteplaats. Na de val van de oude Ceauşescu, in 1989, werd FC Olt ontmanteld.

Tot 1994 hielden natuurtalenten als Hagi en Popescu de schijn op, daarna ging het dus bergafwaarts. Een journalist van Gazeta Sporturilor: ,,De spelers worden betaald als professionals, maar ze presteren als amateurs.'' Toch verwacht hij veel van de wedstrijd tegen Oranje. ,,Komt Van Basten zonder Seedorf, Davids, Van Hooijdonk en Makaay? Zij zijn hier de publiekslievelingen. Hij zal wel voor de aanval gaan, maar dan moet hij oppassen. Wij hebben een solide team.''

Het Nederlands elftal speelt in het stadion van Rapid, een buitenbeentje in het Roemeense voetbal. Deze club, die uit handen bleef van de communisten, heeft een grote aanhang onder Roma (zigeuners) die er elke wedstrijd weer een feest van maken. Ze worden vanavond in groten getale verwacht, inclusief vuurwerk en muziek.

Ondanks de frustratie over corruptie en slechte prestaties is voetbal in Roemenië nog altijd van groot belang, zegt een sportjournalist uit Boekarest. ,,Roemenen zijn emotionele mensen. Zo is ons voetbal ook.'' Op de website van zijn krant wordt naast de Divizia A ook de `Divizia Sexy' op de voet gevolgd. Elke club heeft een schaars gekleed topmodel als mascotte. De journalist: ,,Roemenen brengen hun stem uit op wie ze de mooiste vinden. Het meisje van Dinamo kan aan het eind van het seizoen winnen, ook al eindigt haar team ergens in de middenmoot.''

Met medewerking van Jaap Bloembergen

Verslag op www.nrc.nl