Laat gemeenten zelf beslissen over wijze van verkiezing

In de impasse ontstaan door de verwerping van de grondwetsherziening in de Eerste Kamer lijkt men te vergeten dat één oplossing met draagvlak in de hele samenleving voor de hand ligt. Over drie punten bestaat immers wel degelijk overeenstemming. Ten eerste dat de kroonbenoeming van de burgemeester niet langer in de Grondwet thuishoort. Ten tweede dat hij dient te worden gekozen, direct of indirect. En ten derde dat aan de gemeenten zelf een zekere keuzevrijheid moet worden gelaten.

Welnu, mijn voorstel om uit impasse te geraken luidt als volgt. Laat minister De Graaf terugkeren in het kabinet met de volgende opdracht. Maak zo spoedig mogelijk een nieuw voorstel voor de grondwetsherziening luidende: De wet bepaalt de wijze van verkiezing van de burgemeester.

Zo'n bepaling hoort niet alleen in de Grondwet thuis, omdat de zaak daarvoor belangrijk genoeg is, maar zal ook moeiteloos door de Eerste Kamer worden aanvaard. Zij laat immers ruimte ook voor een verkiezing door de gemeenteraad, waar behalve de PvdAleden ook vele gemeenten en andere partijen vooralsnog de voorkeur aan zullen geven.

Tweede opdracht aan De Graaf zou kunnen zijn alvast een wijziging van de Gemeentewet voor te bereiden, waarin voorlopig aan de gemeenten de vrije keus wordt gelaten tussen rechtstreekse verkiezing door de bevolking of verkiezing door de gemeenteraad. Een dergelijke wet kan snel tot stand komen, zodat nog in 2006 de eerste verkiezingen naar keuze kunnen plaatsvinden. Afhankelijk van de ervaringen in gemeenten met rechtstreekse verkiezing kan op den duur in de Gemeentewet een uniforme wijze van verkiezing worden vastgelegd.