`Ik denk altijd aan mijn problemen'

De koopkracht van de meeste Nederlanders gaat dit jaar achteruit. Lukt het minima nog om rond te komen? Deel 9 in een serie.

Na haar scheiding in 1998 had mevrouw Calingacion (50) maar één droom: terug naar de Filippijnen, waar ze vandaan komt, om daar een winkel of een restaurant te beginnen.

Om haar droom te verwezenlijken, besloot ze haar spaargeld te investeren. Bij banken die haar deden geloven dat dat veel winst zou opleveren. In haar kleine, keurige flat in een achterstandswijk in Dordrecht, waar ze met haar 17-jarige zoon woont, laat ze de folders zien die ze heeft bewaard. `Legio-Lease maakt dubbel en dwars goed wat de fiscus heeft aangeschaft!' staat er onder meer in koeienletters op. Binnenin de brochure beloven grafieken zonnige resultaten. Na vijf jaar sparen zou Calingacion genoeg geld hebben om terug te gaan naar haar geboorteland: één ton.

De realiteit bleek anders. De 23.000 euro die ze inmiddels heeft betaald voor de zes contracten die ze via de post bij Dexia afsloot, zijn weg. Haar inleg bleek een lening te zijn waar Dexia aandelen van kocht die fors in waarde kelderden. Sterker nog: Calingacion heeft nu een schuld van 32.000 euro. Daarmee is de Filippijnse een van de naar schatting 300.000 gedupeerde aandelenleasebeleggers in Nederland.

Al gauw na het afsluiten van de contracten ontdekte Calingacion dat er iets niet in orde was. Ze zag het televisieprogramma Radar waar werd gewaarschuwd tegen aandelenlease. ,,Maar wat kun je doen, dacht ik? Je hebt je handtekening gezet.''

Calingacion moet nog steeds voor de contracten betalen. Een ervan bleek een looptijd van vijftien jaar te hebben, andere heeft ze moeten verlengen omdat ze de schuld niet kon aflossen. Het gaat om een bedrag van in totaal 300 euro per maand. Van de 1.100 euro die ze verdient in de verpakkingsfabriek waar ze vijf dagen per week 's ochtends in de kantine werkt en 's middags dozen verpakt en versjouwt, kan ze dat bedrag niet opbrengen. Haar salaris gaat op aan de vaste lasten. Daarom heeft ze in de avonduren een schoonmaakbaan. Met vijf avonden schoonmaken verdient ze 280 euro netto extra. Calingacion: ,,Soms ben ik 's avonds zó moe dat ik niet meer van de bank kan opstaan.''

Op haar werk weten ze van niets. ,,Mijn collega's gaan allemaal naar huis om half vijf, ik niet.'' Ook haar vriendinnen heeft ze het niet verteld. ,,Ik kan met ze lachen, maar in mijn hart heb ik altijd een probleem.'' Haar zoon is niet helemaal op de hoogte. ,,Hij vraagt altijd: waarom altijd bezuinigen, waarom altijd lijden?''

,,Er is geen dag dat ik niet aan mijn financiële problemen denk'', vervolgt ze. En toen iemand haar een weekend meenam naar Luxemburg, bleek dat allesbehalve vakantie. ,,Op elke hoek zie je daar Dexia-banken in van die mooie gebouwen. Ik kon echt vloeken in mijn hart. Dit is mijn hel, dacht ik steeds. Een deel van de gebouwen is van de slachtoffers die maar blijven betalen.''

Calingacion schaamt zich en is kwaad. Op de bank en op zichzelf. Ze maakt zich zorgen over de toekomst van haar zoon, die mode-ontwerper wil worden. ,,Hoe moet ik dat betalen?'' Ze heeft bijna altijd maagpijn. Vorig jaar werd ze zelfs geopereerd aan haar buik. Maar niemand weet wat er aan de hand is. ,,Ik denk dat het stress is.'' Calingacion laat een reistas zien die klaarstaat voor het geval ze weer plotseling naar het ziekenhuis moet.

Het ergste vindt ze nog dat ze haar ouders die in de Filippijnen wonen en geen pensioen ontvangen nu niet meer kan onderhouden. Ze moet huilen als ze het vertelt. ,,Ik ben de oudste dochter, ik heb het beloofd. Als ik 100 euro per maand extra had, zou ik hen kunnen ondersteunen.''

Soms, zegt ze, zou ze wel eens niet meer wakker willen worden. Als de wasmachine het begeven heeft, of de auto weer eens kapot is. Of toen haar vader prostaatkanker bleek te hebben en ze de operatie niet kon betalen. Gelukkig sprong haar Nederlandse zwager toen bij.

Toch heeft ze nog enige hoop. Oud-bankier Duisenberg gaat nu onderhandelen met de banken. Bovendien heeft ze contact opgenomen met Leaseproces, een organisatie die procedeert voor gedupeerde aandelenleasebeleggers op basis van no cure no pay. ,,Een gewone advocaat kan ik niet betalen, bovendien is het te veel gedoe. Daar heb ik geen kracht voor.''

Er zijn nog kansen, heeft ze zich laten vertellen. ,,Bij Leaseproces zeggen ze onder andere dat er niet naar mijn financiële situatie is gekeken; of ik het wel zou kunnen betalen. Er zou ook sprake zijn van misleiding en Dexia zou niet over de juiste vergunningen beschikken.''

Stel dat Calingacion haar geld terug zou krijgen? Naar de Filippijnen remigreren hoeft niet meer van haar. De toekomst van haar zoon, die volgens zijn moeder erg vernederlandst is, is nu belangrijker. Haar enige droom is nog van haar schuld af komen en opnieuw beginnen. ,,Geen nachtmerries meer.''

Volgende week: een illegaal gezin