Goede verkiezingen lukken alleen in kleine gemeenten

De hele ophef rondom de gekozen burgemeester en het aftreden van minister De Graaf heeft mij bevreemd. Wat wil D66 toch met dit onderwerp? Gezien de altijd zeer lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen kan ik mij nauwelijks voorstellen dat burgers massaal naar de stembus lopen om straks hun nieuwe burgervader/moeder te gaan kiezen. Het komt mij voor dat het overgrote deel van de bevolking nauwelijks tot geen idee heeft van wat een burgemeester dagelijks doet, laat staan dat men weet wat de inhoudelijke invloed is van de burgemeester op het dagelijks leven. Het is dan ook een farce te denken dat je door verkiezingen de rol van de burgemeester dichter bij de burger brengt. Zitten mensen in het land nu echt te wachten op burgemeesterverkiezingen? Het lijkt mij zeer onwaarschijnlijk.

Zou het niet veel beter zijn om de omvang van gemeenten drastisch te verkleinen? Door fusie op fusie van gemeenten een doorgaand proces sinds de Tweede Wereldoorlog zijn gemeenten steeds groter geworden. Het onherroepelijke gevolg hiervan is een steeds grotere afstand tussen burger en bestuur. Goede verkiezingen kunnen alleen maar als de afstand tussen burger en bestuur zo klein mogelijk is. Je moet de aspirant-burgemeester dan ook kunnen kennen, en daarvoor moet hij of zij geworteld zijn in de plaatselijke gemeenschap. En dat kan alleen bereikt worden door de omvang van gemeenten drastisch te beperken. In plaats van schaalvergroting zouden we toe moeten naar schaalverkleining. Naar gemeenten op menselijke maat. Geen bestuurlijke molochs, maar kleinere eenheden.

Zonder het verleden te willen romantiseren, denk ik dat in het geval van mijn grootvader hij was lange tijd burgemeester van een dorp verkiezingen veel meer zouden hebben geleefd onder de bevolking. Hij woonde in de ambtswoning middenin het dorp, liep 's morgens naar het gemeentehuis 300 meter verderop en op zaterdag kuierde hij door het dorp. Hij kende nog de timmerman, de boer sprak met hem over de koeien en ik vermoed dat hij met de brugwachter sprak over de schepen die voorbijkwamen.

Niet het kiezen van de burgemeester leidt tot een herstel van de relatie tussen bestuur en burger, maar het drastisch verkleinen van gemeenten.