Eenvoud kun je drinken

De stad heeft een ruig imago, maar bij nader inzien is ze ook de stad van de hogere kunsten. Uitgaan kan in één lange straat: de plekken waar iedereen gezien wil worden.

Een avondje stappen in Lódz (spreek uit: Woetsj), op Warschau na de grootste stad van Polen (780.000 inwoners), is kinderlijk eenvoudig. Zo'n beetje alle cafés en clubs zitten aan één straat, de vier kilometer lange Piotrkowska-straat.

De nog niet zo lang geleden prachtig gerenoveerde boulevard, met elegante koopmanshuizen, vormt een schreeuwend contrast met de rest van de stad, die een grauwe en benauwende indruk maakt. In betere tijden had Lódz `Het Beloofde Land' als bijnaam. Dankzij de gunstige chemische samenstelling van het grondwater kon het in de negentiende eeuw uitgroeien tot het kloppend hart van de Centraal-Europese textielindustrie. De stad werkte als een magneet op entrepreneurs en arbeiders uit alle windstreken en werd bewoond door Polen, joden en Duitsers.

Dwars op de Piotrkowska-straat staat een krijtbord. Café Verte, staat er op gekalkt, met een grote pijl naar links. Links is een groot traliehek dat dicht lijkt maar open kan. Vijf meter verderop wéér zo'n hek. En vervolgens een donkere steeg met, zoals beloofd, het café. Het nachtleven van Lódz speelt zich voor een groot deel af in zulke steegjes. Aan de hoofdstraat zelf zitten vooral veel textielwinkels, die herinneren aan dat roemrijke verleden.

Café Verte blinkt uit in eenvoud. De menukaart kan in één oogopslag worden gelezen, want veel meer dan koffie, thee en wijn is er niet. De publiekstrekker is echter de kaastaart met slagroom, die er inderdaad mag wezen. Ook de appeltaart ziet er heerlijk uit, maar daar is na de kaastaart geen plaats meer voor.

Even verderop is Jama Madejowa, de Grot van Madej, een tent met veel live-muziek, meestal folk. Ook Polen gaat gebukt onder een plaag van op Ierland geïnspireerde pubs. De Grot van Madej zit niet, zoals verwacht, in een kelder, maar op de tweede verdieping. De muren van het muziekcafé zijn onregelmatig, het plafond is laag en de ventilatie staat uit (of ontbreekt gewoon). Het grotgevoel wordt zo inderdaad aardig benaderd. De band begint en de mensen laten hun oerinstincten de vrije loop. Nu nog met een knots een meisje vangen.

Lódz is van oorsprong een echte arbeidersstad. De mensen zijn er naar verluidt niet zo verfijnd als in Krakow, dat al eeuwen het intellectuele centrum van Polen is. Aan het einde van de negentiende eeuw was het een socialistisch broeinest en in het interbellum was de Poolse stad het toneel van bloedige arbeidersonlusten. Vorig jaar werden ook nog twee studenten door de oproerpolitie doodgeschoten, tijdens rellen die door voetbalsupporters waren uitgelokt. De studenten werden weliswaar per abuis doodgeschoten – de rubberen kogels waren door een onoplettende collega verwisseld met echte – maar het imago van ruige stad was eens te meer bevestigd.

Maar het is ook de stad van de hogere kunsten. De stad geeft onderdak aan een van de mooiste collecties moderne kunst in Polen en aan een wereldberoemde filmschool. Filmmakers Roman Polanski en Andrzej Wajda zaten hier op de academie. De Piotrkowska-straat heeft een eigen walk of fame, waar alle grote namen van de Poolse cinema worden geëerd.

De artiesten van de stad of degenen die zo'n status ambiëren vertoeven meestal op twee plekken: Lodz Kaliska en Jazzga. Lodz Kaliska is een club van maar liefst drie verdiepingen, maar op elke verdieping is elk vierkante meter vloer bezet. Het is een plek waar iedereen gezien wil worden, maar waar niemand elkaar ziet.

Jazzga, een woordspeling op het Poolse jazgot (gedruis), houdt de mensenmassa's buiten de deuren door entree te heffen, 10 zloty, 2,50 euro, een bedrag waar je in Polen een hele maaltijd voor kunt krijgen. Maar de elektronische muziek staat zo hard dat aan het einde van de avond alleen de doven en stommen nog overblijven.

Het volgende station is Peron 6, een eenvoudig café met houten bankjes, met één cd die de hele avond wordt herhaald en een ouderwetse serveerster met een schort. Er kan weer in alle rust worden gepraat en gedronken. Peron 6 zit aan het einde van de Piotrkowska-straat, op nummer 6. Uiteindelijk werd dit ook het eindstation van deze Poolse `kroegentocht'.

Lódz

Alle café's liggen aan of in een steeg van de Piotrkowska-straat.

Café Verte - Piotrkowska 113/115. Tel: 0042 6399129

Jama Madejowa - Piotrkowska 76. Tel: 0042 6330733

Lodz Kaliska - Piotrkowska 102. Tel: 0042 6306955

Klub Jazzowy `Jazzga' - Piotrkowska 17.

tel. OO42 6302744

Peron 6 - Piotrkowska 6.

Amsterdam - Piotrkowska 80. tel. 0042 6663432

http://www.lodzianin. pl/index.php?q=szukaj