De liefde voor een kanarie

Weinig Engelse steden hebben zoveel van hun middeleeuwse karakter behouden als Norwich. Een rondgang door de stad die zich verbonden weet met Nederland.

``Welkom thuis'', lacht de kaartjesverkoper van de zogeheten Strangers Hall in de oude stad van Norwich, wanneer hij merkt dat hij met een Nederlander van doen heeft. In dit historische gebouw met zijn veelbetekenende naam hebben volgens de overlevering in de 16de eeuw tientallen Nederlandse en Vlaamse wevers en hun gezinnen gebivakkeerd. Ze waren daar op uitnodiging van een lokale textielbaron, die zijn nering al enkele jaren had zien wegkwijnen. Dankzij de nieuwe technieken van de buitenlanders leefde de lakenindustrie van Norwich echter op als nooit tevoren.

De wevers vormden de voorhoede van een golf van protestantse migranten uit de Lage Landen, veelal vluchtelingen voor de godsdiensttwisten in eigen land. Die invasie van Nederlanders en Vlamingen – op een gegeven moment bestond 40 procent van de bevolking uit buitenlanders – leidde tot de nodige nervositeit bij de autochtone bevolking.

Een vrouwelijke gids in de Strangers Hall heeft hierover frappante details paraat. Zo kregen de migranten uit de Nederlanden te maken met vernederende beperkingen op hun bewegingsvrijheid. Niet alleen gold er een avondklok, ze mochten ook pas 's middags naar de markt, zodat de autochtonen eerste keus hadden bij de aankoop van groente en vlees. Te hopen valt slechts dat Geert Wilders en de zijnen hierdoor niet op nieuwe ideeën worden gebracht.

De banden tussen Norwich en Nederland zijn altijd nauw geweest. Verwonderlijk is dat niet, want hemelsbreed ligt Norwich nog geen 200 kilometer van de Nederlandse kust. Vanaf Schiphol is het maar een goed half uur vliegen. Toch gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat er vandaag de dag in het oude centrum niet bijster veel meer valt te bespeuren van de grote Nederlandse aanwezigheid uit het verleden. Of het moest de voorliefde van Norwich zijn voor kanariepietjes. De bewoners van de stad kwamen hiermee voor het eerst in aanraking via Nederlandse zeelui die de zangvogeltjes van de Canarische Eilanden hadden meegenomen en als huisdier hielden. De belangrijkste voetbalclub ter stede, Norwich City, heeft de kanarie als embleem gekozen en het team wordt dan ook vaak aangeduid als the Canaries. De club doet het overigens matig en verkeert op het ogenblik in de onderste regionen van de hoogste Engelse divisie.

Verder zijn er nog een paar huizen in de buurt van de kathedraal met Nederlands aandoende klokgevels te vinden. En in het museum van het oude fort bevindt zich een collectie van de vroeg 19de-eeuwse schilders John Crome en diens zoon John Berney Crome, die zich zichtbaar door de 17de-eeuwse Nederlandse landschapsschilder Meindert Hobbema lieten inspireren. Veel meer rest er niet van de Nederlandse invloed.

Dat neemt niet weg dat een bezoek aan de vriendelijke provinciestad, op twee uur sporen ten noordoosten van Londen, nog altijd zeer loont. Slechts weinig Engelse steden hebben zoveel van hun middeleeuwse karakter weten te behouden als Norwich, de hoofdstad van de streek Norfolk.

Het stadsbeeld wordt nog altijd gedomineerd door de imposante burcht uit de tijd van de Noormannen, die in 1066 met Willem de Veroveraar Engeland binnentrokken, en door de talloze oude kerken. Norwich telt er liefst 31 en het waren er op zeker moment zelfs 57. Je kunt nergens in de stad langer dan een paar minuten wandelen zonder weer op een kerk te stuiten.

Het pronkstuk onder al deze godshuizen is zonder twijfel de enorme Anglicaanse kathedraal, waaraan dezelfde Noormannen al in 1096 begonnen te bouwen met een crèmekleurige steensoort, die – hoe kon het ook anders – uit Normandië afkomstig was. Vooral het 15de-eeuwse dak van het schip van de kerk is bijzonder met zijn duizendstenen sculpturen, die scènes uit de bijbel weergeven. De enigszins verwaarloosde gothische kloostergang naast de kerk is de grootste van heel Engeland. Anders dan elders staat de kathedraal niet in het centrum tussen de huizen van de stad ingeklemd, maar ligt ze in een ommuurde groene enclave. Een paar middeleeuwse poorten geven toegang tot het fraaie complex, dat The Close wordt genoemd.

Naast een andere grote kerk, St Peter Mancroft, is bij wijze van contrast in 2001 een ultramodern glazen bouwwerk verrezen, het Forum genaamd, waarin onder meer de openbare bibliotheek is gevestigd. Het gemeentebestuur is er buitengewoon trots op en bood minister Van der Hoeven (Onderwijs) hier onlangs een receptie aan tijdens een Nederlands-Britse conferentie. Het bouwwerk vormt niettemin een akelig Fremdkörper op de oude markt.

Zelfs bij hoogst onaangenaam weer blijkt Norwich een goede bestemming. In het oude centrum heerst er onder bijna alle omstandigheden een gezellige drukte. Langs Elm Hill, een schilderachtig middeleeuws straatje, zijn verscheidene aardige antiekwinkels te vinden. Aangezien Norwich sinds de jaren '60 ook over een universiteit beschikt, zijn er bovendien meer boekwinkels te vinden dan in de meeste andere provincieplaatsen.

In het oude centrum zijn enkele aantrekkelijke hotels, waaronder het Maid's Head Hotel, deels gevestigd in een 700 jaar oude herberg. Wij vonden een onderkomen in het sfeervolle Victoriaanse hotel The Beeches, vlak buiten het centrum en gelegen naast weer een andere kerk, de katholieke St Johns kathedraal. De hoteltuin was nu nog ondergesneeuwd, maar in de zomer schijnt die fraai te zijn.

In het oude centrum wemelt het van de restaurants. De enigszins trendy Bedford's Brasserie & Bar serveert een goede lunch en het was er goed toeven bij de open haard. Ook goed aangeschreven staat het meer traditionele Wallnut Tree Shades, dat is gespecialiseerd in rundvleesgerechten. Maar, spaarzame Nederlanders, opgepast! Waar je dezer dagen in Engeland ook naar toereist, duur is alles zeker, ook in Norwich.

Norwich

Tourist information: www.norwich.gov.uk

The Beeches Hotel

2-6 Earlham Road

Tel: 0044 1603621167

www.beeches.co.uk

Maid's Head Hotel

Tombland

Tel: 0044 1603209955

Bedford's Brasserie & Bar

1 Old Post Office Yard

The Wallnut Tree Shades

Old Post Office Court