Bob Dylan breekt zichzelf het beste af

Vadermoord is een geliefd tijdverdrijf in de populaire cultuur; liefde en haat tussen publiek en superster liggen vlak onder elkaars oppervlakte.

Dat blijkt ook weer uit Het geweten van een generatie, een special van het radioprogramma Dolce vita over Bob Dylan, verzorgd door de journalist Peter van Bruggen. Enerzijds geeft het een up to date overzicht van Dylans leven en werk, vooral geput uit zijn recente en opzienbarende Kronieken. Anderzijds sluipt er een irritant betweterig toontje in het programma, dat ons wil vertellen hoe het nu eigenlijk écht zat met `Bob', deze gevierde en gesmade muzikale heiland-tegen-wil-en-dank. Was hij `de nieuwe Messias, de integere visionair, een onverbeterlijke dief of een macho?'

Nou, wat Bob Dylan eigenlijk wilde, was gewoon `rijk en beroemd worden', weten de programmamakers dan te onthullen. Ja, en hij was ook niet aardig tegen vrouwen, het kon hem niks schelen of hij ze pijn deed (want hij wilde vooral rijk en beroemd worden), hij stal bovendien `ongegeneerd' platen bij vrienden (misschien omdat hij rijker en beroemder dan ze wilde worden?), soms werd dat zelfs `net geen politiezaak', later had hij vijf huizen (toen hij eenmaal rijk en beroemd was) waar je met een paard doorheen kon rijden, en die teksten van hem betekenden soms ook helemaal niks en waren gewoon `onzinregels' (maakte niet uit, want hij was rijk en beroemd). Ach, ach, gossie toch.

Het wordt allemaal verteld op de toffe toon van een kinderhoorspel (ja, dáár is het geluid van een schrijfmachine, als `Bob' aan het werk gaat) en met melige citaten als `wauw, echt te gek, man'. De tekst barst van de zouteloze clichés als `eenzame oude man', `bankrekening op peil houden', `zijn ziel verkopen', et cetera. Erger is, dat het programma met al die deels aan Dylan zelf ontleende kanttekeningen bij het `geweten van een generatie', maar niet kan kiezen wie het nu wil demystificeren: Bob Dylan, of het publiek dat in de jaren zestig zulke overspannen verwachtingen van hem koesterde.

Hoe dan ook, zo lukt het niet. Neem the real thing er dan liever zelf bij: die schitterende Kronieken (besproken in Boeken, 08.10.04), waarin Dylan briljant en eigenzinnig verslag doet van zijn vroege ambities, van de drijfjacht die hetpubliek en de media op hem openden, en van zijn wanhopig makende artistieke impasses (,,Het was alsof ik een pak zwaar rottend vlees met me meedroeg''). Niemand kan Bob Dylan demystificeren zoals Bob Dylan.

Gelukkig zit er veel goede muziek in dit programma, van een oudere rockzanger. Klinkt als iemand die nog rijk en beroemd kan worden.

Dolce vita: Het geweten van een generatie, KRO, maandag, 747AM, 8.10-10.00u.