Terug naar het kluitjesvoetbal

Een belegging in voetbalclubs is geen normale aandelenbelegging. Dat was deze week weer eens te merken toen Ajax en Manchester United hun scherpe winstdalingen presenteerden.

AFC Ajax kwam met matige winstvooruitzichten, mede gevoed door de zwakke sportieve prestaties van de laatste tijd. De club voorspelt volgend jaar winst als het aan de Champions League meedoet. Maar Ajax verwacht quitte te draaien als het eerste elftal niet verder komt dan de minder lucratieve UEFA-cup.

De Amsterdamse club vat daarmee bondig samen hoe bepalend de Champions League inmiddels is voor de welvaart van een voetbalclub. PSV verdiende in de eerste ronde van deze competitie ruwweg 6 miljoen euro. Dat bedrag werd vorige week verdubbeld in Monaco door met winst op de gelijknamige club de kwartfinale te bereiken. Ter illustratie: de twee wedstrijdjes tegen Monaco leveren PSV het dubbele op van wat de club in Nederland voor een jaar lang televisierechten ontvangt.

Ajax had het eerste halfjaar meevallende Europese inkomsten omdat de loting in de Champions League ,,gerenommeerde tegenstanders'' opleverde. Ofwel: de winst van een voetbalclub is mede afhankelijk van lootjes uit een Zwitserse hoed.

Meer en meer vormt de Champions League de waterscheiding tussen de haves en have nots in Europa. PSV mag dit jaar een aardig partijtje meeblazen, maar Nederlandse clubs zullen niettemin steeds vaker in het kamp van de have nots verkeren. Dat is nagenoeg onafwendbaar door de systematiek waarmee de pegels in het toernooi worden verdeeld. Een belangrijk criterium bij de verdeling van de goudpot van de Champions League is het aantal televisiekijkers dat het thuisland van een club genereert. Clubs uit een klein land staan per definitie op achterstand.

PSV kan begin april als gelijkwaardige partij van het Franse Olympique Lyon het veld betreden, maar de Franse club zal van de organiserende UEFA aanzienlijk meer geld krijgen dan PSV. Kortom, wie in de Europese voetbalwereld voor een dubbeltje geboren wordt, zal nooit een kwartje worden. Al speel je ieder jaar de sterren van de hemel.

De verdeelsleutel van de Europese voetbalbond brengt een mechanisme op gang waarbij steeds meer geld in de voetbalindustrie naar steeds minder clubs zal gaan. In dat opzicht zal een doelpuntje meer of minder van een gerenommeerde club uit een groot land niet alleen winst of verlies van de wedstrijd betekenen, maar in toenemende mate ook winst of verlies voor de club. Onderkant lat is koerswinst, bovenkant lat is een winstwaarschuwing.