Reddder van historisch Amsterdam

Het meest beminde citaat van de woensdag overleden Geurt Brinkgreve is afkomstig uit Multatuli's Ideeën (ca.1872). Het luidt: ,,Ik heb veel landen bezocht, en beijverde mij overal acht te geven op de publieke zaak. Welnu, ik verklaar nergens zulke totale absentie van plichtsbesef, nergens zo'n walgelijke onbekwaamheid te hebben aangetroffen als bij 't bestuur der stad Amsterdam.''

De publieke zaak waarvoor Brinkgreve zich het grootste deel van zijn lange leven heeft ingespannen is het behoud en herstel van de monumentale binnenstad van Amsterdam. Geboren in Utrecht, opgeleid als beeldhouwer-medailleur op de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, vestigde hij zich in 1943 voorgoed in Amsterdam. Naast zijn werkzaamheden als kunstenaar schreef hij vanaf 1949 in verschillende dag- en weekbladen over beeldende kunst en gaandeweg ook over het lot van de hoofdstedelijke monumenten. Dat lot was in die jaren rampzalig. Ondergedompeld in de wederopbouw had het stadsbestuur wat anders aan zijn hoofd. Brinkgreve gaf gehoor aan zijn plichtsbesef, schreef het boek Alarm in Amsterdam over de noodsituatie waarin het hoofdstedelijk cultureel erfgoed verkeerde. In 1955 richtte hij met een aantal kunstenaars de Amsterdamse Maatschappij tot Stadsherstel op. `Stadsherstel' zou uitgroeien tot de belangrijkste restaurerende instantie van Amsterdam.

Hoewel hij altijd als een toonbeeld van onafhankelijkheid in het leven stond, werd hij in 1958 lid van de Gemeenteraad voor de KVP. Hij verliet de Raad acht jaar later toen deze in meerderheid akkoord ging met het ontwerp van architect M.F. Duintjer voor een districtskantoor van de ABN aan de Vijzelstraat. Tot op de dag van vandaag kun je zien dat Brinkgreve volkomen gelijk had met zijn afkeur. Na zijn raadsperiode bouwde hij met stichtingen en verenigingen een strijdbare linie tegen stedelijke verloedering en culturele verkrachting.

De grootste triomf die de ijzervreter van de Amsterdamse monumentenzorg behaalde, was de redding van het Huis De Pinto aan de Sint Antoniesbreestraat. Met zijn geduld, rijke procedurekennis en minzame onverzettelijkheid lukte het hem het historische huis uit 1605 voor sloop te behoeden. Het Pintohuis, nu een openbare bibliotheek, werd een van de belangrijkste obstakels waardoor het platwalsen van de Amsterdamse Nieuwmarktbuurt ten behoeve van de Grote Doorbraak naar het CS werd tegengehouden. Geurt Brinkgreve deed het in zijn eentje, met blote handen. Zonder hem zou historisch Amsterdam nog veel meer akelige wonden en kale plekken hebben getoond.