Olieprijs blijft hoog

De snelle reactie van de markt op de explosie bij de Texaanse olieraffinaderij van BP maakt weer eens duidelijk hoe gespannen de oliemarkten tegenwoordig zijn. De benzineprijzen staan op recordhoogten en de prijs voor ruwe olie is weer bijna terug op het hoogtepunt van 58 dollar per vat van vorige week. De laatste keer dat de prijzen - in reële termen - dit niveau bereikten, was tijdens de oliecrisis van 1973/'74. De toenmalige Saoedische minister van oliezaken sjeik Yamani heeft onlangs gezegd dat hij gelooft dat de huidige prijzen onhoudbaar zijn en net zo snel zullen dalen als dertig jaar geleden. Toch blijft de olie duurder worden. Waarom?

Om te beginnen is de langetermijnprijs gestegen. In de jaren negentig lag die op ongeveer 20 dollar per vat. Maar door hogere belastingen en zwaardere milieuvoorschriften is er volgens schattingen van Goldman Sachs zo'n 5 dollar bovenop de prijs gekomen. De transport- en raffinagekosten zijn ook - met nog eens 3 dollar - toegenomen, omdat de uitgeputte infrastructuur die in de jaren zeventig en tachtig met behulp van overheidssubsidies is gebouwd, moet worden vervangen. Tenslotte zijn de exploratie- en exploitatiekosten eveneens - met zo'n 8 dollar - gestegen omdat de oliemaatschappijen naar nieuwe voorraden zijn gaan zoeken in de ontwikkelingslanden. Alles bij elkaar is de langetermijnprijs daardoor opgelopen tot 36 dollar per vat.

Niettemin is dat bijna een derde lager dan de huidige spotprijs. Bovendien zorgt het patroon van die vraag ervoor dat die premie duurzaam is. De economieën van China en India zijn zeer energie-intensief. Daarom hebben ze verhoudingsgewijs meer olie nodig dan geavanceerde economieën om hun groei te voeden. Ook is het consumptiepatroon van de westerse economieën veranderd. In de jaren zeventig waren energiecentrales de grootste olieverbruikers, maar die konden op gas overstappen als de olieprijs steeg. Nu is het transport de grootste verbruiker. Dat verklaart waarom de grote vraag ondanks de hoge olieprijs aanhoudt: schepen, auto's en vliegtuigen kunnen niet op andere brandstoffen overstappen.

De oliecrises van de jaren zeventig en tachtig waren plotseling en destabiliserend. De recente stijging van de olieprijs is daarentegen geleidelijker verlopen. Daardoor zijn de gevolgen voor de wereldeconomie minder dramatisch. Maar het duidt er ook op dat de prijs waarschijnlijk minder snel zal zakken.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.