Kerncentrale open of dicht

Een kasteel van legostenen kun je tot de laatste steen uit elkaar halen. Zo'n legosteen is het kleinste deel van het kasteel. Kleinere bouwsteentjes zijn er niet.

Van de stenen waarvan je zo'n kasteel hebt gemaakt, kun je ook een huis maken. Of een boot, of een garage, of een apenrots, of een olifant, of een lelijk kunstwerk.

Een paar honderd jaar geleden kregen mensen in de gaten dat de hele wereld bestaat uit een soort hele kleine legosteentjes. Ja, toen had je nog geen lego natuurlijk, maar alles in de natuur bestaat wel uit hele kleine deeltjes. Atomen, heten die onzichtbaar kleine steentjes. Alles is er mee opgebouwd: een boom, een huis, de hond, een legosteen, en ja, jij ook.

Nog niet zo heel lang geleden kregen mensen in de gaten dat atomen helemaal niet de kleinste bouwstenen ter wereld waren. Sommige atomen kun je kraken, tot er nóg kleinere bouwsteentjes tevoorschijn kwamen. Bij dat kraken van sommige atomen komt dan heel veel warmte vrij – ongeveer zoals wanneer je op een salmiaklolly bijt, of op een kersenbonbon.

Als je de atomen op een bepaalde manier kraakt, komt er heel snel heel veel warmte vrij. Dan heb je een atoombom. Het is dus maar goed dat je alleen hele dure en ingewikkelde atomen kunt kraken. En als je die atomen op een andere manier heel langzaam kraakt, heb je een kerncentrale. Die maakt van die kraakwarmte elektriciteit.

En nou komt het vervelende van al dat atomengekraak. De restjes daarvan zijn, zo heet dat, radioactief. Radioactiviteit is lastig uit te leggen. Zoals een koekenpan met vet in de keuken hete druppels op je huid kan spetteren, zo spettert radioactiviteit hele kleine, onzichtbare spettertjes, over grote afstanden.

Om het nog ingewikkelder te maken: die spettertjes komen niet op je huid, maar ze schieten door je heen. En daarbij maken ze van alles kapot. En daar kun je heel ziek van worden, of doodgaan. Dat is niet alles. Radioactiviteit blijft ook duizenden jaren bestaan.

Wie tegen kernenergie is, kan dus makkelijk uitleggen waarom. Ook als al die restjes diep in de grond worden begraven vinden tegenstanders dat nog doodeng.

Maar wie voor kernenergie is, kan dat ook makkelijk uitleggen. Want bij kernenergie heb je geen last van vervuiling van de lucht, zoals bij auto's en fabrieken die met steenkool elektriciteit maken.

In Nederland staat een kerncentrale. Bij het dorp Borssele, in Zeeland. Eerst moest hij dicht, toen mocht hij openblijven en toen moest hij weer dicht. Nu mag hij weer openblijven. Of moest-ie dicht?