`Wrang dat Samir ooit vrijkomt'

Samir A. stond gisteren voor de rechter. Het OM eiste zeven jaar cel, maar volgens de advocaten was hij niets concreets van plan. De spullen die hij in huis had waren ,,aantoonbaar ongevaarlijk''.

Een flauw glimlachje speelt om de mond van de 18-jarige Samir A. als de officier van justitie voorleest wat hij geschreven zou hebben op plattegronden van overheids- en andere gebouwen. Op de plattegrond van kerncentrale Borssele staat: een ladder van 2,5 à 3 meter hoog, een auto en een grote tas. Samir bevestigt niets. Hij zwijgt gedurende vrijwel de gehele tweede zittingsdag van het proces tegen hem. Alleen aan het einde spreekt hij enkele zinnen. Hij legt uit dat hij niet zwijgt omdat hij iets te verbergen heeft, maar omdat hij geen vertrouwen heeft in het Nederlandse rechtssysteem. ,,Ik heb het gevoel dat ik al veroordeeld ben.''

Samir A. wordt verdacht van het voorbereiden van aanslagen in Nederland en van het medeplegen van een gewapende overval op een Edah-supermarkt in Rotterdam in april 2004. In die supermarkt werkte Samir als vakkenvuller toen twee mannen er met automatische geweren binnendrongen. A. zou de rolluiken voor hen geopend hebben. Bovendien kende hij één van hen, stelt het OM. Er is geregeld telefonisch contact geweest tussen een gsm die gebruikt werd door Samir en een gsm die op naam stond van een van de overvallers. Die overvaller is inmiddels veroordeeld tot drie jaar cel.

Toen justitie naar aanleiding van de gewapende overval Samirs huis doorzocht, troffen ze er onder meer grote hoeveelheden radicaal-islamitische geschriften aan, een testament van Samir en video's waarop iemand eerst doodgeschoten en daarna onthoofd wordt. Officier van justitie Lambrichts wees op de gelijkenis met de moord op filmer Theo van Gogh vorig jaar. In het huis van Samir werden ook middelen gevonden die volgens het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) samen ,,kennelijk bedoeld waren'' voor het vervaardigen van een explosief, zoals kunstmest en electrische circuits. De betreffende mest bleek overigens niet geschikt om er grondstoffen voor een explosief uit te winnen.

Justitie stelt dat de middelen bewijzen dat A. van plan was terroristische aanslagen te plegen. Maar de verdediging betoogde dat het huis van Samir a priori nooit doorzocht had mogen worden. Volgens de raadsmannen is de gewapende overval als oneigenlijk argument gebruikt om Samirs woning te kunnen doorzoeken. Waarom was anders bij die eerste doorzoeking al een medewerker van de afdeling UTBT (Unit Terrorisme en Bijzondere Taken) van het Korps Landelijke Politie Diensten aanwezig? De advocaten van A. stelden dat nooit toestemming zou zijn gegeven door de rechter-commissaris als A. niet al verdacht werd van terroristische activiteiten. De doorzoeking was daarom onrechtmatig, oordeelden zij.

Samir A. werd twee keer eerder in verband gebracht met terrorisme. Begin 2003 vestigde hij de aandacht op zich door een mislukte reis naar Tsjetsjenië. A. zou daar zijn moslimbroeders willen helpen bij hun strijd. Advocaat V. Koppe: ,,Vast staat helemaal niet wat hij daar zou gáán doen. Vast staat wel dat hij daar nooit iets hééft gedaan, omdat hij er niet is aangekomen.'' In oktober 2003 wordt A. vervolgens gearresteerd op verdenking van het beramen van terroristische aanslagen. Samen met hem worden vier anderen aangehouden die volgens justitie lid zijn van de zogenoemde `Hofstadgroep'. Wegens gebrek aan bewijs moest justitie de verdachten na enkele weken laten gaan.

Gisteren benadrukte de officier dat A. niet alleen opereert, maar deel uitmaakt van een netwerk. Zo heeft A. op 9 november vorig jaar vanuit het huis van bewaring telefonisch contact gezocht met het huis in de Antheunisstraat in Den Haag waar een dag later twee verdachten worden aangehouden, na een urenlange belegering.

Ook de vrouw van Samir, Abida, is vergaand geradicaliseerd, zegt het OM. Zij remt zijn fanatisme niet, maar versterkt dat. Dat blijkt ook uit een aan haar gerichte videoboodschap. Een jonge vrouw zegt: ,,Abida, ik wens je alle geluk van de wereld en dat jullie samen heel veel bommen zullen maken en alle joden naar de klote zullen brengen.''

Het OM eiste gisteren zeven jaar gevangenisstraf tegen A. De officier noemde het daarbij ,,wrang'' dat niet voorkomen kan worden dat A zich bij zijn ,,onvermijdelijke'' terugkeer in de maatschappij opnieuw met terrorisme bezig zal houden. Het OM eiste ook dat A's passieve en actieve kiesrecht hem ontnomen wordt. Zo wil het OM voorkomen dat hij ooit ,,een icoon'' wordt van een eventuele radicaal-islamitische stroming.

A. legde gisteren tijdens het requisitoir van de officier geregeld zijn hoofd te rusten op de tafel voor hem. Tijdens het pleidooi van zijn advocaten was hij alerter, hij bladerde zorgvuldig mee. Hij was gekleed in het wit met een Marokkaans vest en een wit mutsje. Zijn voeten staken in van soepel leer gevouwen zwarte laarsjes. A. keek geregeld om, waar hij stralend contact legde met mensen op de publieke tribune. Daar zaten vier jonge mannen van Noord-Afrikaanse afkomst en twee jonge vrouwen met hoofddoekjes.

Centraal punt in de verdediging was dat het OM onvoldoende duidelijk heeft weten te maken wat voor soort aanslagen Samir precies wilde plegen. Er was volgens de verdediging geen sprake van ,,vergevorderde voorbereiding'' zoals de wet vereist. Er is, betoogde raadsman J. Pauw, slechts een aantal plattegronden gevonden met een onduidelijk doel, en een verzameling goederen die ,,aantoonbaar ongevaarlijk is''. Van een ,,actuele'' dreiging zou pas sprake zijn als A. rondreed bij het Binnenhof in een met explosieven gevulde auto, stelde Pauw. Want niet bewezen kan worden of Samir niet al van zijn plannen had afgezien.

www.nrc.nl: dossier moslimterreur