Kabinet wankelt na aftreden De Graaf

Het voortbestaan van het kabinet-Balkenende II is onzeker na het aftreden, gisteravond, van vice-premier en minister van Bestuurlijke Vernieuwing Thom de Graaf.

D66 stapt uit het kabinet als CDA en VVD geen compensatie bieden voor het schrappen van de eerder afgesproken bestuurlijke vernieuwingen, zo heeft D66-fractieleider Dittrich gisteren in de Tweede Kamer gezegd.

De Graaf bood gisteren zijn ontslag aan omdat hij ,,onvoldoende mogelijkheden'' meer zag om zijn belangrijkste doelstellingen, de gekozen burgemeester en een nieuw kiesstelsel, te kunnen realiseren.

Het sneuvelen van de gekozen burgemeester wijt De Graaf aan de PvdA-fractie in de senaat, die de benodigde grondwetswijziging blokkeerde. Dat er geen uitzicht is op een nieuw kiesstelsel rekent De Graaf met name VVD-fractieleider Van Aartsen aan. Deze wil niet meewerken aan een compromis van De Graaf voor een nieuw kiesstelsel. Daardoor mislukten pogingen die minister-president Balkenende gisteren ondernam om De Graaf te overreden op zijn post te blijven.

Na crisisberaad besloten Dittrich en de twee overgebleven D66-bewindslieden, minister Brinkhorst en staatssecretaris Van der Laan, gisteren dat zij het mislukken van de gekozen burgemeester en het coalitieconflict over het kiesstelsel op zich nog niet voldoende reden vinden om als partij uit het kabinet te stappen.

Wel beraden Brinkhorst (Economische Zaken) en Van der Laan (Cultuur) zich op hun positie, waarmee zij druk zetten op onderhandelingen over aanpassing van het regeerakkoord.

,,We moeten met opgeheven hoofd naar onze achterban kunnen'', zei staatssecretaris Van der Laan vanmorgen bij het begin van de ministerraad. ,,Dat is de kern van de onderhandeling.''

Premier Balkenende zei gisteren het coalitieoverleg tussen de fractieleiders van CDA, VVD en D66 met vertrouwen tegemoet te zien.

D66 trad twee jaar geleden na forse twijfel toe tot het kabinet wegens de beloftes over bestuurlijke vernieuwing. Als er nu een aangepast akkoord komt tussen CDA, VVD en D66, dan zegt het D66-bestuur ,,waarschijnlijk ja'' tegen verzoeken van leden om een extra partijcongres te houden over verdere kabinetsdeelname, zo liet D66-voorzitter Pechtold vanmiddag weten.

Oud-D66-leider Van Mierlo zei gisteravond in het tv-programma Nova dat zijn partij uit het kabinet moet stappen wanneer zij geen plannen op het gebied van bestuurlijke vernieuwing kan realiseren.

Ministerscrisis

Pagina 3:

Portret De Graaf

Tekst ontslagbrief

Crisis van uur tot uur

Pagina 9

Hoofdartikel

Persstemmen

Pagina 27

TV-rubriek Het beeld