`Het lijkt hier wel een razzia'

Opsporingsambtenaren van verschillende instanties gingen gisteren in Enschede samen de wijk in. ,,Het gaat erom dat burgers zien dat we niet gedogen.''

Het gezicht van uitbater Breton van Groll van café/cafetaria De Gouden Hoek staat op onweer. Op deze mooie lentemiddag heeft hij opeens onaangekondigd controleurs van uitkeringsinstantie UWV, politie, douane en de Keuringsdienst van Waren over de vloer. ,,Het lijkt wel een razzia'', zegt Van Groll.

Ruim een half uur wordt de horecagelegenheid gecontroleerd. De papieren van het personeel, de versheid van de producten, de vergunningen – alles wordt nauwgezet bekeken. De douane stuit in het café op een verzameling sterke drank die in Duitsland is gekocht, maar waarvoor geen accijns is betaald. ,,En waar zijn deze flesjes gekocht'', vraagt een douanier, wijzend op de mixdrankjes in de vitrine van de cafetaria. ,,Van een klant'', luidt het vage antwoord van Van Groll. Nee, een factuur kan hij niet overleggen. Hij krijgt van de controleurs een dag de tijd om alsnog de factuur te tonen, anders krijgt hij ook voor deze flesjes een naheffing. Bovendien zal op een later moment de gehele boekhouding worden gecontroleerd.

De Gouden Hoek is een van de doelwitten van een gezamenlijke controleactie die gisteren in Enschede-West werd gehouden. Vijftig (opsporings)ambtenaren van politie, brandweer, douane, de Keuringsdienst van Waren, gemeente en UWV zijn, verdeeld in vier teams, over de wijken uitgezwermd. Hennepteelt, verkeer, kamerverhuur en milieuovertredingen zijn de speerpunten.

De teams zijn in het bezit van een lijst met panden die door ,,bronnen'' van de verschillende instanties als verdachte objecten zijn genoemd. ,,De kracht van deze actie is dat we informatie van verschillende diensten bij elkaar leggen'', zegt Herman Meuleman, veiligheidsmanager van de gemeente Enschede. ,,Je leert bovendien wat van collega's en hun vakgebied'', vindt controleur P. Donkers van de Keuringsdienst van Waren. ,,Voor mij is een doos met Dujardin een doos sterke drank, maar mijn collega van de douane ziet snel wat de herkomst is.''

De eerste jaren werden de gezamenlijke controleacties alleen gehouden in de probleemwijk Velve-Lindenhof. Maar sinds vorig jaar vinden ze in de hele stad plaats. Dit jaar zijn er tien gepland. Het doel is niet alleen het opsporen van overtredingen maar ook preventie, legt districtschef Frederik Jansen van de politie in Enschede uit. ,,Het gaat erom dat burgers zien dat we niet gedogen.'' Omdat ondernemers één keer gecontroleerd worden, in plaats van meerdere keren op verschillende tijdstippen, noemt veiligheidsmanager Meuleman de acties zelfs ,,gebruiksvriendelijk''.

Maar in café De Gouden Hoek wordt zoveel machtsvertoon niet op prijs gesteld. Eigenaar Van Groll heeft het gevoel dat hij als een crimineel te kijk wordt gezet. ,,Heel de buurt kijkt toe, hadden ze niet even kunnen bellen?'' Hij vindt het slechte reclame voor zijn zaak, terwijl hij toch al moeite heeft voldoende klanten te trekken. Om de kosten te drukken heeft hij de sterke drank – goedkoper – in Duitsland gekocht. ,,Je moet wat doen om het hoofd boven water te houden. Het is een kwestie van overleven.''

Ook in de volkswijk Pathmos, waar in een hoekwoning een illegale hennepkwekerij wordt opgerold, trekken de controleurs veel bekijks maar lijkt het preventieve effect nihil te zijn. ,,Een belachelijke actie'', oordeelt een overbuurman, die vanuit zijn deuropening ziet hoe de bewoonster van het pand op de achterbank van een politieauto wordt afgevoerd. Vanuit het slaapkamerraam worden hennepplanten en stekjes in vuilcontainers gegooid.

,,Zo'n hennepplantage veroorzaakt toch geen overlast'', zegt een andere buurman. ,,Hardrijdende auto's. Daar moeten ze tegen optreden.'' Of er meer plantages in de straat zijn? ,,Je kunt beter vragen wie er geen heeft?''

Wanneer aan het einde van de zeven uur durende controle de balans wordt opgemaakt, blijkt dat er in totaal twee hennepplantages zijn ontmanteld. Behalve de Gouden Hoek bleken verschillende horecabedrijven in het bezit te zijn van illegale drank. Bij alle onderzochte garagebedrijven werden milieuovertredingen geconstateerd. Bij kamerverhuurbedrijven bleken 46 ingeschreven personen hier niet te wonen, wat duidt op uitkeringsfraude. De parketpolitie inde voor 1.845 euro aan achterstallige boetes en de verkeerscontrole leverde 72 bekeuringen op. ,,De noodzaak is weer eens bewezen'', luidt de conclusie van de opsporende instanties.