Fischer eindelijk weg uit Japan

Bobby Fischer is onderweg naar IJsland. Als Amerikaan werd de oud-wereldkampioen schaken in juli vorig jaar aangehouden in Tokio omdat zijn paspoort ongeldig zou zijn. Sindsdien werd hij vastgehouden in een cel van de Japanse immigratiedienst. Als staatsburger van IJsland heeft de 62-jarige Fischer vandaag Japan verlaten.

Zijn vertrek uit Japan is mogelijk geworden doordat IJsland hem deze week een paspoort schonk. IJsland heeft zich ingezet voor Fischer omdat hij in dat land een sterstatus geniet. In 1972 werd hij daar wereldkampioen door de Rus Boris Spasski te verslaan.

Aanvankelijk dreigde hij door Japan teruggestuurd te worden naar de Verenigde Staten. De Amerikanen willen hem vervolgen omdat hij in 1992 in het voormalige Joegoslavië een schaaktweekamp speelde tegen Spasski en daarmee het handelsembargo schond dat van kracht was tegen dat land.

De autoriteiten in de VS reageerden dan ook teleurgesteld op het besluit van IJsland Fischer een paspoort te verstrekken. Om uitlevering aan de VS te voorkomen probeerde hij teververgeefs de status van vluchteling te krijgen van Japan, deed hij afstand van het Amerikaanse staatsburgerschap en ontvouwde hij plannen met een Japanse te trouwen, een viervoudige schaakkampioene van dat land.

Fischer, een opvallende verschijning met een lange baard en een honkbalpet, verliet vanochtend het gebouw van de Japanse immigratiedienst in Ushiku, ten noordoosten van Tokio, en werd met een auto van de ambassade van IJsland naar vliegveld Narita gebracht. Daar stond hij de pers te woord, alvorens hij op het vliegtuig naar Kopenhagen stapte. Daar vandaan had hij een vlucht naar IJsland gepland.

,,Dit was geen arrestatie'', zei Fischer over zijn aanhouding door de Japanners in juli vorig jaar, ,,maar een ontvoering. ,,Het was allemaal voorgekookt door [de Amerikaanse president] Bush en [de Japanse premier] Koizumi. Dat zijn oorlogsmisdadigers. Ze zouden opgehangen moeten worden.''

Hij noemde Japan, waar hij jaren woonde, een mooi land, ,,maar de regering bestaat uit criminelen''. Met een brede glimlach stapte hij vervolgens aan boord.