Een waaier van zachte en ruige structuren

Claudy Jongstra maakt sinds 1993 vilten stoffen volgens een geheim procedé voor kleding en interieurprojecten. Haar werk is nu te zien op een expositie in Dordrecht.

Vilt is sinds 1993 het handelsmerk van Claudy Jongstra. Ze maakt haar unieke stoffen volgens een `geheim' proces waarbij ze materialen als ruige rauwe wol mixt met fijne, bijna glamourachtige zijdegarens. Zo voegt ze iets nieuws toe aan een eeuwenoude techniek: het draaien van wolvezels met behulp van warm water en zeep tot het vervilt.

Jongstra leverde stoffen voor mantels die Jedi-warriors droegen in Star Wars: The Phantom Menace. Ook ontwierp ze voor modeontwerpers als John Galliano, Christian Lacroix en Alexander van Slobbe, met wie ze volgende maand in Milaan een couturecollectie presenteert. Sinds vier jaar doet ze steeds meer interieurprojecten. ,,Het leuke vind ik dat je telkens andere ruimtes en situaties ziet, die vragen om andere oplossingen.'' Jongstra heeft zes tot acht mensen in dienst.

Voor haar deze week geopende expositie in het Centrum Beeldende Kunst in Dordrecht maakte Jongstra nieuw werk. In de moderne ruimte ligt nu een woest, zwartbruin vloerkleed dat is gemaakt van lang schapenhaar en ruwe zijde. ,,Mensen vinden die dierlijkheid heel prettig. Ze kunnen zien dat het zo van de rug van een schaap komt.'' Prominent is een achttiendelige paneelwand waarop een waaier van structuren is te zien. Het contrasteert sterk met een glanzend landschap van zijdevezels.

Op de tentoonstelling hangen foto's van wat ze voor andere locaties ontwierp, zoals de langwerpige vilten luiken met het dessin van een Japanse tuin voor het Amsterdamse Lloyd Hotel. Een andere foto toont hoe Jongstra zachtheid weet te creëren in de kille wachtruimte van de afdeling radiotherapie in het Utrecht Medisch Centrum door viltpanelen in een stenen muur te intregreren. Vorige week voltooide ze een ruige, naturelkleurige wand voor het restaurant van de Kunsthal in Rotterdam.

Wist je meteen wat je wilde maken in de ruimte van het CBK Dordrecht?

,,Ik wist vrij snel dat ik een oplossing voor de lange wand moest zoeken. Deze ruimte is heel museaal en ik wilde flink de lengtes laten zien. Zo kwam ik op de wandpanelen en de cirkel. Het viel me op dat de akoestiek erg slecht was. Dus dat probleem heb ik meteen aangepakt. De wand absorbeert nu het geluid. Verder moest mijn werk zich voegen met de rest.''

Die grote cirkel op de vloer lijkt wel op een mysterieuze graancirkel.

,,Het is een landschap van zijdevezels en toont de eerste fase van mijn werk. Ik heb het gemaakt omdat dat stadium van mijn werk nooit zichtbaar is. Het heeft een heel kort leven, want na de vervilting herken je het gewoon niet meer. Ik heb losse zijdegarens in een bloempatroon gelegd. Het reliëf komt door de wol daaronder. Na wrijving vervilt de zijde met de wol, en ontstaat er een 3 dimensionaal vilt.''

,,In de bijna twintig meter lange wandpanelen zie je transparante vilten, soms met gaten en hele woeste. Er zit veel structuren in. Door de donkere kleuren als zwart en veel bruinen kijken mensen sneller naar de textuur. Je kunt het zien als een overzicht van mijn werk.''

Die knalroze panelen leiden anders behoorlijk af.

,,Als contrakleur heb ik heftig roze gebruikt. De wol is geverfd met cochenille, een natuurlijk pigment dat langer mooi blijft. Het is een nieuwe stap in mijn werk, ik werk daar nu veel mee.''

Op sommige panelen staan streepdessins, op andere panelen lijken de stoffen bij toeval ontstaan.

,,Dat lijkt zo, maar alle patronen zijn handmatig gelegd en daarna vervilt. Het materiaal kan trouwens wel dertig tot zestig procent krimpen. Het resultaat blijft een verrassing. Maar ik heb tegenwoordig goede recepturen voor zo'n vijfhonderd stoffen. Al die recepten vragen om een andere vervilting. Het leggen van een eerste patroon is dus volledig handwerk en vervolgens gaat de knop aan. We hebben zelf een machine ontwikkeld zodat we op grote schaal kunnen produceren.''

Machine? Je werk staat bekend als handwerk.

,,Elke meter blijft uniek omdat het patroon met de hand is gelegd. Het is geen machine waar je even een stof onderdoor laat lopen. Je kunt altijd terug. Hoe het verder gaat is geheim. Het is een soort viltrobot, maar wel een met gevoel.''

Er hangt op je expositie maar één kledingstuk, een Japanse bruidsjurk.

,,Ik vind de vertaling van stoffen naar kleding nog steeds heel erg mooi. Het vereist meer overleg. Maar op interieurgebied heb ik nog een pioniersfunctie en dat wil ik hier laten zien. Ik heb iemand in mijn bedrijf die al bijna drie jaar fulltime architecten informeert. Hoe beter de opdrachten worden, hoe makkelijker alles gaat. Ik maak nu alleen maar toegepast werk.''

Jongstra bezit een kudde Drentse heideschapen. Het kleine, sterke oerschaap is haar favoriet vanwege diens lange haren.

Hoe gaat het met je kudde?

,,Goed, die groeit. Ik doe erg mijn best om de kudde te laten bestaan, al is de wolprijs nog zo laag. Ik ben nou eenmaal zo begonnen.''

Claudy Jongstra. Centrum Beeldende Kunst Dordrecht, Voorstraat 180, Dordrecht. T/m 21/5, wo- za 12-17, eerst zo v/d maand 12-17 uur. Inl. 078-6314 689, www.cbkdordrecht.nl