De dag van de achterkamer voor D66-top

Wat heeft zich gisteren van uur tot uur voor en achter de schermen in politiek Den Haag afgespeeld?

10.00 uur: De D66-top bestaande uit Thom de Graaf, zijn assistent Carla Paauw, minister Laurens Jan Brinkhorst (Economische Zaken), staatssecretaris Medy van der Laan (Cultuur), senaats-fractievoorzitter Eddie Schuyer, Kamerlid Lousewies van der Laan, Tweede-Kamer-fractievoorzitter Boris Dittrich en partijvoorzitter Alexander Pechtold plannen een bijeenkomst bij Brinkhorst thuis. Schuyer is daar rond elf uur, maar er wordt besloten de bijeenkomst te verplaatsen naar het departement van Brinkhorst aan de Bezuidenhoutseweg in Den Haag. D66 verzoekt De Graaf aan te blijven en stelt voor met de andere coalitiepartijen te onderhandelen over onder meer een alternatief voor de gekozen burgemeester, een kiesstelsel en eventueel `wisselgeld' op de terreinen onderwijs en economie.

11.30 uur: Premier Balkenende, vervroegd teruggekeerd van de EU-top in Brussel, arriveert bij het Torentje. Hij zegt dat De Graaf wat hem betreft aan kan blijven. Rond 12.00 uur vervoegt CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen zich bij de premier. Ze bespreken de ontstane situatie. De VVD houdt intern beraad.

14.15 uur: Dittrich en Pechtold geven na afloop van de bijeenkomst op EZ een korte verklaring, De Graaf vertrekt via de achterdeur van het departement richting het Torentje, naar Balkenende.

15.35 uur: De Graaf verlaat het ministerie van Algemene Zaken, hij zegt ,,een erg nuttig gesprek'' te hebben gehad met de premier en verwijst voor inhoudelijke vragen naar het spoeddebat dat later die avond gehouden zal worden.

17.30 uur: D66 komt bijeen op het departement van De Graaf (Binnenlandse Zaken). Brinkhorst en Medy van der Laan overwegen zich solidair te verklaren met De Graaf en eveneens op te stappen. Dittrich en De Graaf weten hen daarvan te weerhouden. De Graaf besluit zijn aftreden niet in de Kamer aan te kondigen, ,,omdat hij geen conflict heeft met het kabinet of de Kamer'' aldus een woordvoerder. In overleg met CDA en VVD verzoeken Verhagen en Van Aartsen Dittrich niet te melden dat de twee resterende D66-bewindslieden voorwaarden stellen aan hun plaats in het kabinet.

19.30 uur: RTL Nieuws meldt het waarschijnlijke vertrek van De Graaf.

20.00 uur: Het spoeddebat in de Tweede Kamer over het sneuvelen van de gekozen burgemeester in de senaat een dag eerder wordt uitgesteld tot uiteindelijk kwart over negen, De Graaf zal niet meer naar de Kamer komen. De coalitiefracties zijn elk afzonderlijk in beraad.

21.15 uur: Premier Balkenende leest in de Tweede Kamer een verklaring voor waarin hij het aftreden van De Graaf bekendmaakt. Volgens de premier heeft De Graaf in de Eerste Kamer ,,geen eerlijke kans'' gehad. Hij spreekt het vertrouwen uit dat de coalitiefracties een oplossing zullen vinden voor de problemen rond de invoering van een nieuw kiesstelsel. Het debat over het aftreden van De Graaf en het niet doorgaan van de gekozen burgemeester begint.

21.20 uur: De Graaf arriveert in perscentrum Nieuwspoort, waar hij zijn aftreden toelicht. Volgens De Graaf bestaat er op het terrein van een nieuw kiesstelsel ,,onvoldoende perspectief op voldoende eenstemmigheid en draagvlak binnen de coalitie om een tastbaar resultaat te bereiken''.

Rond 22.30 uur: Dittrich zegt in het debat dat Brinkhorst en Van der Laan zich op hun positie beraden: ,,Zij wachten af wat het overleg tussen de coalitiepartijen oplevert.''

Donderdag 24 maart: Verhagen, Van Aartsen en Dittrich zouden vanmiddag om half vijf op initiatief van Verhagen hun overleg hervatten.