Ali B. is aangekomen

Het levensverhaal van Nederlands populairste rapper is bekend: Ali Bouali (1981) groeide als Nederlands-Marokkaanse jongen op te midden van overwegend allochtone straatjeugd in Amsterdam-oost. Zijn repertoire is voor een belangrijk deel op die periode gebaseerd. Nu bestiert Ali B. een bedrijf in videoclips, cd's, concerten en theatershows. Hij won belangrijke popprijzen, stond nummer 1 met Marco Borsato en werd in Madame Tussauds vereeuwigd. Zoals veel van zijn Amerikaanse collega's rapt Ali B. nog altijd over het leven aan de zelfkant, maar behoort hij inmiddels tot het establishment van de amusementsindustrie. Hij bekommert zich dan ook herhaaldelijk om zijn `street-credibility'.

Vorig jaar bleek dat de rapper ook nog welbewust en strijdlustig naar de samenleving kijkt. Onmiddellijk na de moord op Theo van Gogh sprak hij zijn afschuw uit. Ook verzette hij zich tegen de voorkeursbehandeling van autochtone Nederlanders, bijvoorbeeld door discoportiers en werkgevers. In tal van praatprogramma's stal Ali B. de show met geestig geformuleerde, heldere standpunten. Wie hem echter bestempelt als `troetel-Marokkaan', zoals een radioreporter doet in de documentaire Uit de weg, hij komt eraan, krijgt de wind van voren. Viert een jonge autochtoon succes, stelt de rapper, dan wordt die immers ook niet tot `troetel-Hollander' uitgeroepen.

Het is de verdienste van de (van oorsprong Turkse) regisseur Gülsah Dogan dat zij de opkomst van Ali B. al in een vroeg stadium registreerde. De vanavond uitgezonden documentaire bestrijkt de tweede helft van 2004, waarin we rapper in debat zien met Theo van Gogh en Ayaan Hirsi Ali in minder bange dagen. Wanneer Ali B. zich beklaagt over de talrijke discriminerende verwensingen die hij te verwerken krijgt, bagatelliseert Van Gogh: ,,Als ik voor alle bedreigingen aan mijn adres bij de politie klaagde, zat ik de hele dag op het politiebureau.'' De rapper toont zich later oprecht aangedaan door de moord op Van Gogh, waartegen hij in zijn theaterprogramma een vlammend protest laat horen. Beelden van zijn tournee worden afgewisseld met opnamen van Ali B. in bed, teksten schrijvend en de was ophangend. Zijn geloofwaardigheid is nu definitief van de straat naar de tv verhuisd.

Zembla: Ali B., Uit de weg, hij komt eraan, VARA, Ned.3, 21.00-21.50u.