Eric Rohmer onderzoekt de geschiedenis

De bijna 85-jarige Eric Rohmer was een van de voormannen van de nouvelle vague, die in de jaren zestig met Jean-Luc Godard en François Truffaut het Franse filmlandschap duchtig opschudde om een einde te maken aan de verfoeide `cinéma du pápa' van hun voorgangers. Inmiddels is Rohmer zelf een grandpère. Volgens sommigen is hij weliswaar de idealen van de nouvelle vague het meeste trouw is gebleven, maar toen vier jaar geleden zijn digitaal gedraaide historische exercitie L'anglaise et le duc de Franse Revolutie door de ogen van een Schotse aristrocrate bekeek werd hem ook reactionair conservatisme verweten.

Ook in de psychologische spionagefilm Triple agent kiest hij niet het meest eenduidige perspectief op de geschiedenis. Rohmer onderzoekt zijn thema's graag in filmische cycli, die hij samenbrengt in morele vertellingen of naar de seizoenen vernoemt. Als de oude meester tijd van leven heeft, dan wordt er ook in deze reeks nog een slotdeel verwacht, wat ons tot in het heden moet tillen. Voorlopig bevinden we ons in Parijs, en dan nog het merendeel van de tijd in het appartement van Fjodor, een in ballingschap levende Russische generaal uit het Witte leger, het tegen de bolsjewieken vechtende leger uit de Russische Burgeroorlog die op de Oktoberrevolutie volgde. Het is 1936. De film is gebaseerd op een personage dat werkelijk bestaan heeft, maar zijn leven is in raadsleen gehuld, waardoor Rohmer de vrijheid kon nemen, zo schrijft hij in de begintitels, om de gebeurtenissen naar zijn hand te zetten. Was deze Fjodor een gepensioneerde militair, vol wrok tegen de `Roden', en daarom politiek achter de schermen nog actief? Of ging zijn bemoeienis met de geschiedenis verder en intrigeerde hij zo'n beetje in elk conflict wat er in die dagen in Europa aan de gang was? De film eindigt in 1943, dus er viel genoeg te beleven.

Rohmer behandelt verschillende thema's in de film, die vooral binnenskamers blijft en uit gesprekken bestaat: van kunst en politiek, tot eerlijkheid en bedrog en de psychologisch-filosofische vraag of wij ooit zijn wie we zijn, kenbaar voor onszelf en anderen. Af en toe neemt Rohmer zijn personages mee naar buiten, Parijs in. De gebouwen zijn historisch, de figuranten ouderwets gekleed. Dit is het verleden. Maar op de soundtrack is geen enkele moeite gedaan om de geluiden van modern Parijs weg te filteren. Dit is een stad die leeft. Ook nu nog. Waar geschiedenis ondanks al z'n breuken, vooral als continue stroom aanwezig is. Een klein, geniaal detail in een verder toch al, mede door het gebruik van historische journaalbeelden, hypnotiserende film die ons voortdurend op micro- en op macroniveau naar de geschiedenis laat kijken.

Triple agent. Regie: Eric Rohmer. Met: Katerina Didaskalu, Serge Renko, Cyrielle Claire. In: Cinerama, Amsterdam, Lantaren/Venster, Rotterdam.