`Er is medisch bewijs dat ze nooit herstelt'

Jay Wolfson zat in 2003 twintig dagen aan het bed van comapatiënte Terri Schiavo. `Ik hoopte enige reactie uit te lokken, ik probeerde contact te leggen, maar er was niets.'

,,Dit gaat niet over wie er gelijk heeft, haar ouders of echtgenoot, de regering of de rechters. Het gaat over háár. En dat verliezen we uit het oog.''

Dat zegt Jay Wolfson die in 2003 voogd ad litem, juridisch voogd, van Terri Schiavo was. Schiavo (41) verkeert sinds 1990 in een verregaande vegetatieve toestand. Hoogleraar volksgezondheid en medicijnen Wolfson, die arts en jurist is, moest als objectief waarnemer bepalen wat Terri's belangen waren en of de voedingssonde verwijderd zou moeten worden – ongeacht wat haar echtgenoot Michael of ouders Mary en Bob Schindler wensten. Twintig dagen lang zat hij aan Terri's bed, sprak met alle familieleden en las medische rapporten en juridische documenten.

,,Ze verkeert in een permanente vegetatieve toestand'', zegt Wolfson over de telefoon stellig. Hij vertelt haar `aanwezigheid' te hebben gevoeld toen hij voor het eerst het verpleeghuis in Florida bezocht. ,,Ik hoopte toen enige reactie uit te lokken, ik probeerde contact met haar te leggen, maar er was niets.'' Het stoort hem danig dat de broer van Terri gisteren zei dat ze glimlachte en geluid maakte toen ze hoorde over de noodwet die afgelopen weekeinde door het Amerikaanse Congres werd aangenomen.

Toen hij bij Schiavo was draaide Wolfson muziek, kneep hij in haar armen, en probeerde hij oogcontact te krijgen, op eenzelfde manier als haar ouders doen. ,,Ja, Terri maakt geluid en beweegt, maar dat heeft niets met factoren in de omgeving te maken. Als je buiten de deur staat, maakt ze precies dezelfde geluiden: ze zijn totaal willekeurig.''

Op de vraag of het terecht is dat de voedseltoediening is beëindigd en Terri binnen enkele dagen zal sterven, geeft Wolfson geen antwoord. ,,Er is genoeg medisch bewijs dat ze niet zal herstellen. En er is genoeg juridisch bewijs over haar eigen wensen: na twee verschillende begrafenissen van familieleden die kunstmatig in leven waren gehouden, heeft ze gezegd dat ze dat niet wilde. Haar schoonzus en zwager hebben dat gehoord. Het was niet zo dat ze op een dag op straat liep en zei `Michael, als ik in een permanente vegetatieve toestand verkeer, dan wil ik dood', of dat hij nu iets bedenkt dat zij nooit heeft gewild.''

Maar Wolfson kan zich verplaatsen in de ouders: ,,Om haar nu in deze vreselijke staat te zien, dat moet moeilijk zijn voor een ouder die van zijn kind houdt. Dan wil je alles proberen.'' Volgens hem stonden echtgenoot en ouders de eerste vier jaar aan dezelfde kant en probeerden ze samen medische oplossingen te vinden. Michael heeft volgens de hoogleraar eerder ingezien dat er geen oplossing is.

Dat heeft volgens Wolfson niets met geld te maken. De schadevergoeding van één miljoen dollar, die de Schiavo's kregen omdat er medische beroepsfouten zijn gemaakt nadat Terri haar hartstilstand kreeg, is inmiddels allang besteed aan de ziekenhuiskosten. Voor zover Wolfson weet is er geen levensverzekering. Ook het feit dat Michael een nieuwe relatie is aangegaan met een vrouw bij wie hij twee kinderen heeft, heeft niets te maken met zijn wil dat Terri's leven wordt beëindigd, zegt Wolfson ,,Hij houdt van haar. Jarenlang heeft hij aan haar bed gezeten, en ervoor gezorgd dat haar haar was gekamd, en ze schone kleren had.''

Wolfson denkt niet dat Michael en de Schindlers er samen uitkomen. Beide partijen wezen zijn voorstel – een onderzoek door onafhankelijke artsen – vorige maand nog af. ,,Er is inmiddels zoveel scherpte tussen beiden, een enorme kloof.''

Door de juridische, religieuze en politieke belangen wordt het moeilijk de zaak tot een goed einde te brengen. Het getouwtrek heeft volgens Wolfson slechts één voordeel: ,,Terri lokt onbewust een discussie uit over leven en dood, en zo'n discussie is in dit land broodnodig.'' Hij wijst op peilingen waaruit blijkt dat veel Amerikanen met familie spreken over hun laatste wensen naar aanleiding van de zaak-Schiavo. ,,We praten hier graag niet over de dood. Jullie zijn in Nederland wat dat betreft veel verder dan wij'', en grappend voegt hij toe: ,,Jullie doden toch baby's?''