De herinneringen van een dorp

Uit de snoeptrommel van het Rotterdams filmfestival gaat jaarlijks het lekkerste op toernee onder de noemer Tigers on Tour. De drie winnaars van de prijs van het festival, de Tiger Award, worden vertoond in een reeks steden, dit jaar te beginnen in Images, Groningen. En omdat een van de bekroonde films van 2005 al een gewone distributeur heeft (Nemmeno il destino, uitgebracht door Bright Angel), mag de favoriet van de internationale filmcritici, het Koreaanse Spying Cam, in zijn plaats mee.

Het is daarmee een prachtig programma, in tegenstelling tot vorig jaar toen eigenlijk maar een van de drie toerende Tigers (The Missing van Lee Kang-sheng) werkelijk iets bijzonders was. Het hoogtepunt van Rotterdam was dit jaar 4, het debuut van de Rus Ilja Chrzjanovski. Vanaf de verpletterende opening tot diep in het eerste uur van de film is 4 een meesterwerk. Daarna lijkt het alsof Chrzjanovski de greep op zijn creatie kwijtraakt. Hij verliest enkele personages uit het oog en verslingert zichzelf aan weer nieuwe. Er is daarmee geen enkele reden om de film weg te zetten, want het blijft opwindend en eigen genoeg.

El cielo gira is al even bijzonder. Mercedes Alvárez portretteerde haar geboortedorp, La Aldea, waar zij meteen het laatste kind was dat ter wereld kwam. In esthetisch zeer verantwoorde kaders voert zij de laatste bewoners van het dorpje ten tonele. Een scenarioschrijver had ze niet beter kunnen bedenken: de bijna blinde landschapsschilder, de oude mannen die op het kerkhof de knekels bij naam kennen, de vrouwen die het oude kasteel betreden en nooit geweten hebben hoe het ooit in hun dorpje terecht is gekomen en de Marokkaanse schaapsherder die dat wel weet (het was namelijk van de Moorse overheersers).

Met Alvarez en haar dorpsgenoten kijken we in één grandioos gebaar van de eeuwen die achter La Aldea liggen naar de eeuwen die nog moeten komen en waarin La Aldea, de streek en heel Spanje misschien wel zal zijn opgeslokt door het monster Europa.

Spying Cam ten slotte is een claustrofobische film, zowel naar onderwerp (twee mannen in een hotelkamer) als in de wijze van filmen. Het is een fascinerend spel dat zij spelen en regisseur Whang Cheol-mean slaagt erin de spanning op peil te houden.

Tigers on Tour: Spying Cam, El cielo gira. 4. Vanaf 28 april in Images, Groningen. Daarna onder meer in Delft, Rotterdam, Maastricht, Nijmegen en Enschede. Zie www.filmfestivalrotterdam.com.