Verzet tegen EU-grondwet neemt toe

De onrust onder voorstanders van de Europese Grondwet neemt toe in Frankrijk na de publicatie van een tweede peiling die een meerderheid van `nee'-zeggers voorspelt.

Eerder voorspelden peilingen steeds een overwinning van de voorstanders, nu zijn de cijfers omgekeerd gunstig voor de tegenstanders, met een voorspelde 52 procent `nee'-zeggers. Er wordt op 29 mei een bindend referendum over de Grondwet gehouden.

Met name de druk op president Jacques Chirac om campagne te gaan voeren voor een `ja' neemt toe. François Bayrou, leider van de dissidente fractie UDF binnen meerderheidspartij UMP, heeft Chirac opgeroepen gevolg te geven aan ,,zijn verantwoordelijkheid jegens de natie''. Jacques Chirac heeft zich nauwelijks laten horen in het overal en met toenemende felheid gevoerde debat over de Grondwet. Dit is opmerkelijk, omdat hij één van de initiatiefnemers is van de Grondwet, erover onderhandeld heeft, oud-president Valéry Giscard d'Estaing heeft aangewezen als voorzitter van de Conventie die de tekst opstelde en als staatshoofd de uitschrijver van het referendum is.

De Grondwet veroorzaakt steeds grotere verdeeldheid bij zowel links als rechts. In een intern referendum sprak een meerderheid van de leden van de Parti Socialiste zich in december uit vóór de Grondwet, in overeenstemming met de wens van leider François Hollande. Inmiddels is duidelijk dat juist de linkse kiezers zich steeds meer tegen de Grondwet keren. Daarin is in hun ogen een `ultraliberaal' economisch beleid vastgelegd, dat de nationale sociale regelgeving, werkgelegenheid en publieke diensten bedreigt.

Ook bij rechts wint het `nee' terrein, deels om dezelfde redenen als bij links, maar vooral omdat Frankrijk, als historische motor van Europa, aan invloed zou inboeten door het in de Grondwet vastgelegde unanimiteitsbeginsel.

De wat de Fransen noemen `Angelsaksische' benadering, die in hun ogen door de Noord- en Oost-Europese landen wordt gesteund, zou dominant worden, omdat Frankrijk voortaan onwelgevallige besluiten niet meer met een veto kan treffen. Links zowel als rechts uit bovendien kritiek op het democratische gehalte van het in de Grondwet voorgestelde Europa.

President Chirac zou het nog te vroeg achten om het strijdperk te betreden. Er is voor hem ook een politiek risico. Het referendum wordt gezien als een `vernieuwing' van het presidentiële mandaat. Een afwijzing van het presidentiële standpunt kan uitgelegd worden als een oproep tot aftreden.