Nederlander verdacht van wapenhandel

De Nationale Recherche in Rotterdam heeft afgelopen vrijdag een 62-jarige Nederlander gearresteerd wegens wapenleveranties aan het West-Afrikaanse land Liberia. De man wordt verdacht van betrokkenheid bij oorlogsmisdaden.

Dit heeft het openbaar ministerie (OM) gisteren bekendgemaakt. De rechter-commissaris heeft vandaag bepaald dat de Nederlander nog veertien dagen blijft vastzitten. Eerder werd de Nederlandse chemicaliƫnhandelaar Frans van A. aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij oorlogsmisdaden en genocide in Irak.

Hoewel het OM de identiteit van de verdachte niet wil prijsgeven, gaat het volgens de Engelse organisatie Global Witness om Gus van K. De verdenkingen tegen Van K. zijn ontstaan naar aanleiding van onderzoek door de Verenigde Naties en Global Witness, een organisatie die zich bezighoudt met relaties tussen de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen en de schending van mensenrechten. De VN stelden in december 2000 dat Gus van K. verantwoordelijk was voor de logistiek van wapenleveranties aan de toenmalige president Charles Taylor van Liberia. Volgens de VN was de Nederlander een vertrouweling van Taylor. De VN legden de vermeende wapenhandelaar een reisverbod op.

Global Witness bracht de Nederlander in verband met illegale wapenhandel. De haven van Buchanan, ten zuidoosten van de hoofdstad Monrovia, zou onder controle staan van de Nederlander en diens houtkapbedrijf. Via deze haven zouden illegale wapenzendingen het land bereiken. Uit onderzoek van Global Witness bleek dat er regelmatig wapentransporten over zee plaatsvonden. Volgens getuigen hebben milities van Van K. deelgenomen aan slachtingen onder de burgerbevolking, waarbij volgens justitie niets of niemand ,,ook geen baby's'' gespaard mocht worden. De wapens waarmee deze milities oorlogsmisdrijven pleegden zouden zijn geleverd door de Nederlander.

Een commissie van experts van de Veiligheidsraad constateerde dat, ondanks een invoerverbod, wapens toch in grote hoeveelheden werden ingevoerd in Liberia in de jaren 2001, 2002 en 2003. Tegenover de Nationale Recherche, die vorig jaar een onderzoek startte naar de werkzaamheden van Van K., legden verschillende getuigen verklaringen af over diens betrokkenheid bij wapenleveranties aan Liberia. Eind 2003 kwam er formeel een einde aan veertien jaar burgeroorlog in Liberia. President Taylor ging in ballingschap in Nigeria.

Justitia et Pax, een Nederlandse katholieke organisatie voor gerechtigheid en vrede, vroeg in 2003 de toenmalige minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) om een internationaal opsporingsbevel uit te vaardigen voor Gus van K. Volgens Justitia et Pax zou Gus van K. zich ook hebben beziggehouden met hasjhandel. Greenpeace, die Van K. sinds 2000 in de gaten houdt, reageerde verheugd op diens aanhouding. ,,Dit is een voorbeeld voor alle anderen die misbruik maken van de wetteloosheid in een land, een corrupt regime en de verleiding om snel geld te verdienen. Daarnaast moet de houthandel in Europa nu toch ook begrijpen dat je van dit soort mensen geen hout kunt kopen'', aldus de zegsman van Greenpeace.