Kom maar op met die indexlening

Wie zegt dat ambtelijke molens traag malen? Nog maar anderhalve maand geleden bleek de vraag naar zeer langlopende staatsleningen in Europa te exploderen, en zie: de Nederlandse staat komt op zijn eerstvolgende veiling al met zo'n langlopende, dertigjarige obligatie.

De lening, waarvan de precieze voorwaarden nog niet bekend zijn, wordt in de markt gezet nadat de Agent van financiën, die voor de staat de leningen op de kapitaalmarkt verzorgt, drie banken onderzoek had laten doen naar de behoefte bij 150 grote beleggers aan zo'n langlopende staatsobligatie. De conclusie: unaniem vóór.

Dat is niet verwonderlijk, aangezien nieuwe regels vergen dat veel institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en (levens-)verzekeraars hun verplichtingen op de lange termijn meer in overeenstemming brengen met de looptijd van hun beleggingen. Zo'n dertigjarige lening komt dan als geroepen.

Dat smaakt naar méér. Niet in de vorm van nóg meer extreem langlopende leningen, maar in de vorm van zogenaamde indexleningen. Dat zijn staatsleningen die gecorrigeerd worden voor tussenliggende inflatie. Ook in dit geval zijn institutionele beleggers daar voor in, want veel van hun uitkeringen, bijvoorbeeld pensioenen, houden gelijke tred met de inflatie. Wat is er dan prettiger dan te beleggen in gelijksoortige obligaties?

Er is nog een reden om indexleningen op de markt te brengen. Het meten van opgetreden inflatie is al lastig genoeg, het voorspellen van inflatie is nog moeilijker. Vandaar dat centrale banken de laatste tijd heel goed kijken naar de inflatieverwachtingen. Die zijn te vangen in onderzoek dat statistische bureaus doen onder consumenten. Inflatieverwachtingen kunnen evenwel ook goed worden afgeleid uit de obligatiemarkt. Het verschil tussen de effectieve rente op een staatsobligatie, en de effectieve rente op een indexlening met een vergelijkbare looptijd, is in feite de impliciete inflatie die beleggers verwachten. Zo kan de obligatiemarkt worden omgevormd tot een permanente opiniepeiling over de verwachte inflatie. De VS hebben al indexleningen. Frankrijk is tot nu toe in de eurozone de grootste uitgever van indexleningen, die zowel voor de Franse als voor de euro-inflatie worden geïndexeerd. Meer landen volgen.

Gaat Nederland mee? Aan de monetaire beleidsmakers bij De Nederlandsche Bank zal het niet liggen. Die zien liever vandaag dan morgen Nederlandse indexleningen op de markt komen. Goed nieuws voor het Frederiksplein: een beleidsommekeer bij Financiën kan tegenwoordig in anderhalve maand.