Grieken komende tijd in de ban van versobering

Griekenland is met een begrotingstekort van ruim 6 procent de `zieke man van Europa'. De Griekse moet regering steeds vaker pijnlijke besluiten nemen.

Op de `voorjaarstop' van de EU in Brussel, die vandaag begint, treedt de Griekse premier Kostas Karamanlis aan als vertegenwoordiger van de `zieke man van Europa'. Vorige week heeft het Europees statistisch bureau Eurostat als `voorlopige conclusie' bekendgemaakt dat het Griekse begrotingstekort over 2004 6,1 procent van het bruto nationaal inkomen bedraagt, meer dan het dubbele van wat is toegestaan binnen het Stabiliteitspact voor de euro. Het kan nog oplopen tot 6,7 procent, als de schulden van de Olympische Spelen en die van de ziekenhuizen erin zijn verwerkt. De staatsschuld van 112 procent, nu de hoogste van Europa, vertoont weinig tekenen van vermindering.

De regering heeft intussen de Europese Commissie, die steeds duidelijker als supervisor optreedt, een bijgesteld programma voorgelegd. Volgens dat programma zal het tekort aan het einde van dit jaar, als de begroting voor 2006 wordt ingediend, nog maar 3,5 procent bedragen, en eind 2006 2,8 procent. Eerder had Griekenland vanuit Brussel – nog voor de algemene versoepeling die gisteren werd afgekondigd – al twee jaar respijt gekregen om orde op zaken te stellen.

Dat betekent dat de komende twintig maanden het land geheel in het teken zal staan van verregaande versobering. De uitgaven zullen nog drastischer worden beperkt. Eerder deze maand heerste al grote opschudding onder gepensioneerden omdat een aangekondigde financiële genoegdoening op de lange baan werd geschoven. Zulke pijnlijke besluiten zullen steeds vaker genomen moeten worden.

De regering van de Nieuwe Democratie (ND) is nu een jaar aan het bewind en langzamerhand kan zij niet meer alle economische problemen afschuiven op het `wanbeheer' van haar socialistische voorganger. Die heeft twintig jaar bijna onafgebroken geregeerd, en zou de laatste acht jaar de EU hebben voorgelogen over tekorten die in werkelijkheid de 3-procentgrens van het europact toen al overschreden. Zo kan de socialistische oppositiepartij PASOK de regering van haar kant verwijten dat het afgelopen jaar de belastinginkomsten veel minder zijn toegenomen dan onder socialistisch bewind. De toenmalige oppositie had namelijk beweerd dat de belastingdienst geheel in socialistische handen was geraakt en alleen op ND-aanhangers joeg. Het personeel werd na maart vorig jaar totaal vernieuwd, hetgeen ten koste ging van de resultaten. De regering zal nu op korte termijn over moeten gaan tot nieuwe belastingen op sigaretten, alcoholische dranken en brandstoffen, wat haar populariteit niet ten goede zal komen.

Maar het voornaamste wapen van de oppositie tegen de regering is een ongelukkige wet, die vorige maand door het parlement is gedrukt en die de verstrengeling moet tegengaan van bedrijfsleven en media – ontegenzeggelijk tijdens de PASOK-regering toegenomen. Wie in Griekse publieke werken investeert, zal in het vervolg moeten bewijzen niet meer dan 1 procent aandelen in mediakanalen te bezitten. Dit geldt zelfs voor familieleden tot in de derde graad.

De regering stelt terecht dat artikel 14 van de in 1986 gewijzigde grondwet om zo'n wet vraagt. Maar de oppositie, samen met diverse kopstukken van de regeringspartij, waarschuwden meteen dat de wet `belachelijke' aspecten had en bureaucratisering zou veroorzaken die het investeringsklimaat zou aantasten. Erger nog, de wet zou op juridische weerstand stuiten binnen de EU.

Dit laatste is inmiddels gebeurd. Ministers moeten nu naar Brussel om daar experts te overtuigen dat de wet in Griekenland een constitutionele noodzaak is. Het ziet er echter naar uit dat de regering de reeds aangenomen wet zal moeten wijzigen om niet voor het Europese Gerechtshof te worden gedaagd, wat de broodnodige subsidies van de Structuurfondsen voor de ontwikkeling van economisch achtergebleven gebieden in gevaar zou kunnen brengen. Reeds is in Brussel een `waarschuwingsbrief' in de maak. En de oppositie onder Jorgos Papandreou volgt de moeizame strijd met veel leedvermaak.