Geen idealisering van de Nederlandse geschiedenis

Het idee van een nationale canon staat mij tegen, omdat ik gelijk moet denken aan nationalistisch getint geschiedenisonderwijs. Misschien vergis ik mij en doelt men gewoon op het belang een beter beeld te hebben van de geschiedenis van het land, zijn politieke, economische, sociale en culturele ontwikkeling. Dat zou ik een goede ontwikkeling vinden, omdat ik moet erkennen dat het mij daar, ook als geschiedenisstudent, op een aantal gebieden aan ontbreekt.

Maar men heeft het toch over patriottisme en dat staat mij tegen. Daarin vermoed ik namelijk een idealisering van de Nederlandse geschiedenis en cultuur. Dat doet mijns inziens onrecht aan de diversiteit van de geschiedenis en de vele interpretatiemogelijkheden.

De geschiedenis van Nijmegen is anders dan die van Rotterdam, en die van Maastricht anders dan die van Groningen. Welke geschiedenis men ook leert, Nederlandse of een andere, men moet het in ieder geval kunnen relativeren en vragen kunnen stellen. Willem van Oranje was niet alleen een vrijheidsstrijder. Hij was ook een rebel, omdat hij zich verzette tegen het heersende gezag. Kun je de politiek van de hertog van Alva vergelijken met de operatie Enduring Freedom? Aangezien het ging om de pacificatie van verre overzeese gebieden misschien wel, maar verschillen zijn er ook.

Is patriottisme identiteitsvormend? Ja, net als een godsdienst, of elke andere vorm van culturele vorming. Het gaat uiteindelijk om het aanleren van vertrouwen in een bepaald idee. Patriottisme geniet niet mijn vertrouwen. Juist de afwijzing daarvan vormt een deel van mijn identiteit.