`Rockers mogen meer dan kantoormensen'

Op de cd Lullabies To Paralyze laat de Californische rockband Queens Of The Stone Age zich van een luchtiger kant horen. Bandleider Josh Homme: ,,Neem die albumtitel niet te letterlijk. Ik hou van extremen, ook als ik zachte of geruststellende muziek maak.''

Lullabies To Paralyze is het meest afwisselende album dat tot nu toe van Queens Of The Stone Age verscheen. De rockband uit het Californische Palm Desert stond tot nu toe bekend om zijn zware, donkere, harde muziek, in het verlengde van de gortdroge woestijnrock van de groep Kyuss waar ze uit voortkwamen. Op Lullabies horen we opeens ook een luchtiger versie van Queens Of The Stone Age, in het folkachtige openingsnummer This lullaby of in de montere, hitwaardige rocksong Little sister.

,,Verbreding'', noemt zanger, gitarist en bandleider Josh Homme de kentering in het geluid van zijn Queens. Met zijn stoere, intimiderende verschijning is hij niet iemand om een meningsverschil mee te zoeken. Homme heeft het een en ander uit te leggen, want Lullabies is in het zevenjarig bestaan van de Queens Of The Stone Age de eerste cd zonder bassist en mede-oprichter Nick Oliveri. Om redenen waarover Homme niet wil uitweiden, konden hij en Oliveri niet langer samen door de deur van één opnamestudio. De rock & roll-excessen liepen uit de hand toen Oliveri tijdens het Rock In Rio-festival een heel optreden lang in zijn blootje op het podium had gestaan, en in januari 2001 kort achter de tralies verdween.

Wilde verhalen over egoclashes, verbouwde hotelkamers en drankmisbruik deden de ronde. Allemaal onzin, zegt Josh Homme, die het in zijn officiële lezing houdt op de klassieke artistieke meningsverschillen. ,,Nick en ik zijn nog steeds goede vrienden, alleen onze muzikale samenwerking stokte. Het was ook verfrissend weer eens met andere muzikanten te werken, hoewel het geen nieuw concept voor me is. Ook tijdens mijn informele jamsessies, de Desert Sessions, doe ik niet anders. En puur voor de lol hou ik er ook nog de glamrockband Eagles Of Death Metal op na. In zekere zin zou je kunnen zeggen dat ík de Queens Of The Stone Age ben. Of in ieder geval de drijvende kracht. Dat is altijd al zo geweest.'' Audities wilde Homme niet houden. ,,Er stonden vijfhonderd bassisten te dringen om tot hun favoriete band toe te treden. Maar ik wilde me niet meteenvastleggen. Ik ben aan de nieuwe plaat begonnen met verschillende muzikanten. Pas nu het weer op live spelen aankomt, is het belangrijk dat we een hechte club zijn.''

De vervanger voor Oliveri werd bassist Dan Druff, al jaren werkzaam als gitaarroadie voor de groep. ,,Ik kon er gemakklijk instappen'', zegt Druff. ,,Ik ken de losse werkwijze en de spontane invallen die deze band draaiende houden.'' Belangrijkste muzikant naast Homme is gitarist Troy van Leeuwen, die met zijn frequente lap-steelgitaarspel een authentiek blues-element inbrengt. Mark Lanegan (ex-Screaming Trees, maar vooral de ster van zijn indringende soloplaten Whiskey For The Holy Ghost en het recente Bubblegum) figureert live en op de plaat prominent als gastvocalist.

De afwisseling bij de studiosessies werd gewaarborgd door bijdragen van ZZ Top-frontman Billy Gibbons en de zwoele achtergrondzang van Shirley Manson (uit de groep Garbage) en Homme's vriendinnetje Brody Dalle (van The Distillers) in het nummer You got a killer scene there, man.

Bandgoeroe Chris Goss van de Masters Of Reality was aanwezig voor mentale steun en de historische link met Kyuss, de vorige groep van Homme en Oliveri die zich begin jaren negentig manifesteerde als pionier van de stonerrock (rock voor `stoners'; druggebruikers).

Josh Homme ervaart zijn roemruchte verleden met Kyuss niet als een molensteen om zijn nek. ,,Mensen mogen best weten dat ik al twintig jaar meedraai in het vak. Ik hou me er niet mee bezig of wat ik nu doe beter is dan Blues For The Red Sun. (Kyuss-album uit 1992-JV). Zoals andere mensen mij die legendarische reputatie toedichten, zo klein kan ik me voelen als een held als Billy Gibbons bij ons de studio binnenstapt. Wat je altijd weer merkt bij dergelijke gelouterde rockmuzikanten, is dat het bij het musiceren zulke gewone mensen. Billy hing zijn gitaar om en meteen was het ZZ Top-gevoel daar. Het nummer Burn the witch heeft door zijn vette riffs een onmiskenbaar Texas-boogiesfeer gekregen, die we op eigen kracht nooit hadden kunnen bereiken. Het zijn dat soort combinaties en toevalligheden die muziek fris houden voor mij.''

De Amerikaanse blues- en rocktraditie is hem niet heilig, zegt Homme. ,,Ik hou van triviale popmuziek en hits die je op de radio hoort, maar ook van extreme death metal. In het verleden heb ik zelfs een nummer van de Nederlandse popgroep Shocking Blue gespeeld. Zo'n instrumentaal nummer waarbij ik met een voetpedaal het geluid van een sitar na kon doen. Acka raga, heette dat.''

Zelf mochten de Queens Of The Stone Age aan de internationale hitparades ruiken met Feel good hit of the summer uit 2000. ,,Ergens tussen underground en hitparade, daar voel ik me het meeste thuis,'' zegt Homme.

De door hem georganiserde Desert Sessions, jams in wisselende combinaties waarvan de hoogtepunten op een gelijknamige cd verschenen, fungeren als workshops voor nieuw Queens-materiaal. Het nummer In my Head dook al eens op bij een woestijnsessie en staat nu in een wulpse jubelversie op Lullabies To Paralyze. Wie willen de Queens Of The Stone Age eigenlijk verlammen met hun luidruchtige slaapliedjes? ,,Neem het niet te letterlijk'', verklaart Josh Homme. ,,Het is maar een titel. Ik hou van extremen, ook als ik zachte of geruststellende muziek maak. In mijn teksten en in de donkere beelden die ik schets. Muziek is het ideale medium om de extreme situaties te verkennen, die je in het echte leven juist wilt vermijden. Rockmuzikanten hebben een vrijbrief om dingen te doen die van kantoormensen niet geaccepteerd worden. Ik heb genoeg excessen meegemaakt om te weten dat een leven op het randje van het acceptabele alleen maar leidt tot stupide situaties. Als het ervan komt dat er voor de kick televisietoestellen uit het raam van hotelkamers gegooid moeten worden, haak ik af. Ik zoek die manieren om stoom af te blazen liever in de muziek zelf. Muziek is totale vrijheid. Wij zijn in een positie om ons publiek daarvan mee te laten genieten, zonder dat ze zelf op de rand van de afgrond hoeven te staan.''

Queens Of The Stone Age: Lullabies To Paralyze (Interscope/Universal). Optreden 26/6 tijdens het Rockin' Park-festival met o.a. Lenny Kravitz, R.E.M. en Nine Inch Nails in het Goffertpark, Nijmegen.