Opstand in het zuiden van Kirgizië

In het zuiden van Kirgizië zijn gisteren zeker vier politiemannen gedood tijdens rellen met opposanten die in twee grote steden regeringsgebouwen bestormden. Andere bronnen spreken van tien doden.

Volgens een mededeling in de hoofdstad Bisjkek raakten de vier politie-agenten zwaar gewond tijdens rellen tegen het bewind van president Askar Akajev in de stad Dzjalalabad; ze zouden later aan hun verwondingen zijn bezweken. De Kirgizische oppositie meldde dat vier betogers om het leven waren gekomen. Die mededeling werd van officiële zijde tegengesproken, net als de melding dat tien doden waren gevallen.

De rellen concentreerden zich in de zuidelijke steden Dzjalalabad en Osj, de tweede stad van het land. Al sinds de parlementsverkiezingen van 27 februari wordt in deze steden gedemonstreerd door betogers van de oppositie, die protesteren tegen fraude, het schrappen van oppositiekandidaten, intimidatie van kiezers en andere schendingen van de kieswet. Het volksprotest na de verkiezingen in Kirgizië doet denken aan dat in landen als Georgië en Oekraïne; daar was fraude bij de verkiezingen aanleiding tot vreedzame revoluties en een wisseling van de wacht.

In Dzjalalabad bestormden tienduizend demonstranten het bureau van de regionale gouverneur. Het was de tweede keer dat dat gebeurde. Na een eerste aanval werd het kantoor ontzet door de politie. Daarbij waren diverse betogers gearresteerd. De tweede aanval begon met een betoging, waarin de vrijlating van de arrestanten werd geëist. Daarbij werden ook het hoofdbureau van politie en het stadhuis bestormd. Na de verovering van het politiebureau werden de opposanten die eerder waren gearresteerd, bevrijd. Tijdens de rellen werden vier agenten dermate mishandeld dat ze later stierven.

Zaterdag bestormden demonstranten in Osj, honderd kilometer zuidelijk van Dzjalalabad, het kantoor van de regionale gouverneur en andere regeringsgebouwen. Bij de herovering van de gebouwen door de politie vielen tien gewonden. Vandaag werd het kantoor van de gouverneur opnieuw bezet.

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) deed gisteren een dringend beroep op beide partijen in het conflict om kalm te blijven. Daarbij werd opgemerkt dat de betogers ,,een bepaalde reële rechtvaardiging'' voor hun protesten hebben. De OVSE heeft de verkiezingen in Kirgizië – waarbij de oppositie slechts zes van de 75 zetels bemachtigde – eind februari veroordeeld als noch vrij, noch democratisch.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken meldde gisteren dat Amerikaanse ambassadefunctionarissen in Kirgizië contact hebben gehad met vertegenwoordigers van de regering en de oppositie. Hun was gevraagd zich te houden aan de oproep van de OVSE.

De Amerikaanse ambassadeur in Bisjkek, Stephen Young, hekelde eind vorige week al de Kirgizische autoriteiten om de tekortkomingen bij de parlementsverkiezingen. Hij sprak van intimidatie van de onafhankelijke media, de diskwalificatie van oppositiekandidaten en steun van de staatsmedia voor regeringskandidaten, ,,Deze negatieve tendenzen hebben de reputatie van Kirgizië voor het bevorderen van de democratie geschaad'', aldus Young.

Ook in twee andere regio`s in het zuiden en westen van Kirgizië is het onrustig. Vijf regeringsgebouwen zijn door opposanten bestormd en bezet.